Thursday, October 20, 2011
අලි පුරාණගම නිවාස 5ක් කඩති
කරුණාරත්න ගමගේ සහ මනම්පිටිය - ජයකොඩි
මනම්පිටිය පුරාණ ගමේ පිහිටි නිවාස 05 ක් පෙරේදා (15 දා) අලුයම අලින් විසින් කඩා බිඳ හානි සිදු කොට තිබේ.
එක් තාවකාලික නිවෙසක් මුළුමනින්ම කඩා බිඳ දමා ඇති අතර අනෙක් නිවෙස්වල බිත්ති කඩා බිඳ වී, සහල්, ලුණු ආදිය ආහාරයට ගෙන ඇත.
ජල ගැලුම් නිම්න ජාතික වනෝද්යානයේ වෙසෙන අලින් ආහාර සොයා මෙසේ ගම්වැදීම දිනෙන් දින වැඩිවී ඇතැයි ගම්වාසීහු පැවසූහ. අලි ගම්වැදීම වැළැක්වීම සඳහා විදුලි වැටක් ඉදිකර දෙන්නැයි ඔවුහු රජයෙන් ඉල්ලා සිටිති.
ජල ගැලුම් නිම්න ජාතික වනෝද්යානයට අයත් මනම්පිටිය ප්රදේශයේ මහවැලි ගඟෙන් වැලි ගොඩදැමීම සහ එ ආශ්රිත කලාපයේ ගඩොල් කැපම වැනි මිනිස් ක්රියාකාරකම් දිනෙන් දින ඉහළ යැම නිසා අලින්ට වාසභූමි අහිමි වී ඇති බවත්, මේ හේතුවෙන් අලි ගම්වැදීම වැඩිවී තිබෙන බවත් වනජීවී නිලධාරීහු කියා සිටිති.
http://www.divaina.com/2011/10/17/news13.html
මනම්පිටියේ නිවෙස් පහක් වන අලි පහරින් කුඩුපට්ටම්
පොළොන්නරුව මනම්පිටිය ප්රදේශයේ ගම්මානයකට රාත්රි කාලයේ පැමිණි වල් අලි රංචුවක් නිවාස 5 ක් කඩා බිඳ දමා ඇත. මෙයින් ගෙවල් දෙකක් සම්පූර්ණයෙන් පොඩිපට්ටම් කර ඇති අතර, එහි පදිංචිකරුවන් දිවි බේරාගෙන තිබේ. මෙම නිවෙස්වල තිබූ කිරිපිටි, ලුණු වල් අලින් විසින් කා දමා තිබේ.
විපතට පත් දරු පවුලක් විනාශයට පත් නිවසේ බඩු බාහිරාදිය පරීක්ෂා කළ අන්දම.
ඡායාරූපය - ගාමිණී ඔබේසේකර පොළොන්නරුව විශේෂ
http://www.dinamina.lk/2011/10/17/_art.asp?fn=n11101711
Minister orders halt to forest clearing near Wilpattu
Environment Minister Anura Priyadarshana Yapa had instructed the relevant authorities to abandon forest clearing in Thausamadama area which comes under one mile buffer zone of the Wilpattu national park.
He had instructed the Forest Conservation Department (FCD) and the State Timber Corporation (STC) to conduct a comprehensive investigation on the matter and to take legal action against the persons who involved in this illegal clearing.
This environmental destruction was brought to the attention of the minister by Sri Lanka Green Movement Project Manager Bandu Ranga Kariyawasam at a discussion held at the Ministry premises recently.
The minister also thanked the movement for the revelation of these facts and valued the organization's contribution to protect the environment in the country.
The minister also noted that reforestation should be carried out in the cleared forest land to restore the forest.
It was reported that 254 acres in Moradawilluwa and Thausamadama near Kala Oya are being cleared to be distributed among people for cultivation claiming that they have obtained FCD permission.
http://www.dailynews.lk/2011/10/15/news48.asp
Alternate land or money for acquired property to be decided
By Pabodha Hettige
The government has appointed a committee to identify people whose lands will be acquired for the second phase of Hambantota port project, an official of the Ministry of Ports and Highways said.
"The Cabinet gave approval on Wednesday to a proposal submitted by the President to appoint a committee to look into the matter," Additional Secretary to the ministry, A. Jayawickrama said.
The committee comprises nine members headed by Jayawickrama including government officials in Hambantota. It is currently in the process of developing a scheme to provide compensation to the land owners.
"The committee will identify government owned lands in the Hambantota district and compensate the land owners for their lands, in the vicinity of the port, given for the port project," he said.
A choice would be given to the land owners to decide whether they want land or money as compensation.
Responding to a query Jayawickrama said that the land values will be evaluated by the Valuation Department officials who are also in the committee.
According to Jayawickrama the government has already compensated the land owners whose lands were acquired for the first phase of the project.
http://www.island.lk/index.php?page_cat=article-details&page=article-details&code_title=36877
Minister vows action against forest rapists
Environment Minister Anura Priyadharshana Yapa today instructed the Central Environment Authority (CEA) to take immediate action to put an end to the alleged destruction of forests at Thawsamadu in the Wilpattu National Park.
The minister’s instructions came in the wake of discussions he had with Sri Lanka Haritha Organisation (SLHO) -- a leading environment protection group. SLHO provided the minister and his officials with facts and figures including visual data on how vast areas of forest lands in Wilpattu are being systematically destroyed by people who are allegedly supported by influential politicians in the area.
The minister instructed the Forest Conservation Department and the State Timber Corporation officials to frame charges against public officials who assisted those engaged in illicit deforestation. SLHO Project Manager Bandu Kariyawasam said a proposal approved by the Chief Ministers to handover certain forest land to Divisional Secretaries does not augur well for the protection of forests in the country.
He stressed it would lead to major environmental issues if the proposal was carried out. Mr. Kariyawasam requested the minister to publish a newspaper notice to inform the people that forests came under the Forest Conservation Department and the Environment Ministry was responsible to protect and safeguard these valuable natural and national resources.
The CEA’s Forests Conservator General H.M.P. Hitisekara and State Timber Corporation Director Aruna Adhikari assisted the minister at the discussion.
Sandun A. Jayasekera
The minister’s instructions came in the wake of discussions he had with Sri Lanka Haritha Organisation (SLHO) -- a leading environment protection group. SLHO provided the minister and his officials with facts and figures including visual data on how vast areas of forest lands in Wilpattu are being systematically destroyed by people who are allegedly supported by influential politicians in the area.
The minister instructed the Forest Conservation Department and the State Timber Corporation officials to frame charges against public officials who assisted those engaged in illicit deforestation. SLHO Project Manager Bandu Kariyawasam said a proposal approved by the Chief Ministers to handover certain forest land to Divisional Secretaries does not augur well for the protection of forests in the country.
He stressed it would lead to major environmental issues if the proposal was carried out. Mr. Kariyawasam requested the minister to publish a newspaper notice to inform the people that forests came under the Forest Conservation Department and the Environment Ministry was responsible to protect and safeguard these valuable natural and national resources.
The CEA’s Forests Conservator General H.M.P. Hitisekara and State Timber Corporation Director Aruna Adhikari assisted the minister at the discussion.
Sandun A. Jayasekera
කවියමඩුව ප්රදේශයේ දැව කැපීම වහාම නැවැත්වීමට පියවර ගන්න
ශීලා උඩුවර
විල්පත්තුව ආශි්රත කවියමඩුව ප්රදේශයේ සිදුකරන දැව කපාදැමීම් වහාම නැවැත්වීමට පියවර ගන්නා ලෙස පරිසර ඇමැති අනුර පි්රයදර්ශන යාපා මහතා අදාළ බලධාරීන්ට උපදෙස් දුන්නේය.
මේ සම්බන්ධයෙන් වැඩිදුර විමර්ශනයක් කර ඊට සම්බන්ධ නිලධාරීන්ට විරුද්ධව වහාම නීතිමය පියවර ගන්නා ලෙසද ඇමැතිවරයා වන සංරක්ෂණ දෙපාර්තමේන්තුව හා රාජ්ය දැව සංස්ථාවට නියෝග කළේය.
පරිසර ඇමැති අනුරපි්රයදර්ශන යාපා මහතා හා ශ්රී ලංකා හරිත ව්යාපාරයේ ස්වභාවික සම්පත් සංරක්ෂණ හා කළමනාකරණ වැඩ සටහනේ කළමනාකරු බන්දු රංග කාරියවසම් මහතා හමුවී සුහද කතාබහක.
ඇමැතිවරයා මෙම නියෝග කළේ ශ්රී ලංකා හරිත ව්යාපාරය හා ඇමැතිවරයා අතර පරිසර අමාත්යාංශයේ පැවැති සංවාදයකින් අනතුරුවය.
එම සංවිධානය නියෝජනය කරමින් ස්වාභාවික සම්පත් සංරක්ෂණ හා කළමනාකරණ වැඩසටහනේ වැඩසටහන් කළමනාකරු බන්දු රංග කාරියවසම් මහතා මෙම සාකච්ඡාවට එක්විය. මධ්යම පරිසර අධිකාරියේ සභාපති ආචාර්ය චරිත හේරත් වන සංරක්ෂණ ජනරාල් එච්. එම්. පී. නිමිසේකර රාජ්ය දැව සංස්ථාවේ වැඩබලන අධ්යක්ෂ අරුණ අධිකාරී යන මහත්වරු ඇතුළු නිලධාරීහු එක්වූහ.
මෙම විශාල දැව කපාදැමීම් පිළිබඳ ඡායාරූප සහිතව මෙහිදී ඇමැතිවරයාට කරුණු ඉදිරිපත් කෙරිණි. ඊට ප්රතිචාර දක්වමින් ඇමැතිවරයා මෙම පියවර ගෙන තිබේ.
මීට අමතරව එම සංවිධානය මගින් ඉදිරිපත් කළ තවත් යෝජනා රැසක්ද ඇමැතිවරයාගේ අවධානයට යොමු විය.
වනසංරක්ෂණ දෙපාර්තමේන්තුව සතු වනාන්තරවලින් වැඩි ප්රතිශතයක් නියෝජනය වන අවශේෂ කැලෑවල පාලනය නැවත ප්රාදේශීය ලේකම්වරයා වෙත පැවරීමට මහ ඇමැති හමුවේදී යෝජනාවක් ඉදිරිපත්ව තිබූ බවත් එවැනි සංශෝධන මගින් පරිසර හානියක් සිදුවන බවත් මෙහිදී බන්දුරංග මහතා පැවසීය. අවශේෂ කැලෑ නිදහස් කිරීමත් සිදු නොවන බව පැවසූ ඇමැතිවරයා එම වනාන්තරවල අයිතිය වන සංරක්ෂණ දෙපාර්තමේන්තුව සතු බවට පුවත්පත්වල පළකරන ලෙස වනසංරක්ෂණ ජනරාල්වරයාට නියෝග කළේය.
පරිසරය ආරක්ෂා කිරීම සඳහා පරිසර සංවිධානයක් මෙසේ තමා සමඟ සාකච්ඡා කිරීම පිළිබඳව ඇමැතිවරයා සිය ස්තුතිය පළ කළේය.
http://www.dinamina.lk/2011/10/14/_art.asp?fn=p1110145
Friday, October 14, 2011
Revenue earning animals in Yala abandoned - Animals in the national park looking for water
Animals living in the Yala national park roam far and wide in search of water due to the prevailing drought. The pictures show many animals in a desperate state going in search of water. Animals affected most are deer, crocodiles and elephants. The forest Department earns a large income showing these animals to tourists. But it appears that the authorities have so far not taken any steps to fill small ponds with water for these animals. The authorities should do something for these animals from monies earned through tourism.
http://www.island.lk/index.php?page_cat=article-details&page=article-details&code_title=36716
Elephants raid Minipe farmer colonies
Wild Elephants are invading the Minipe farmers' colony over the past few days, revealed a report from the Uda Dumbara electorate, in the Kandy district. According to the report compiled on October 3, peasants of Kolongoda, Meegolla, Palugolla, Vileyaaya and Vevare off the Hasalaka-Hettipola Vilgamuwa road, which goes across a part of the Minipe colony have made complaints to local authorities about wild elephants roaming in their villages, damaging or destructing crop fields there.
http://www.dailynews.lk/2011/10/10/news37.asp
දැඩි නියඟය නිසා යාල වනෝද්යානයේ සත්තු ජලය සොයා හිස් ලූ ලූ අත යති.
කතරගම - කේ.ඩී. දේවප්රිය
යාල ජාතික වනෝද්යානයට මාස කීපයක සිට බලපා ඇති නියඟය හේතුවෙන් වැව් අමුණු රැසක් වියළී ගොස් තිබීම නිසා එහි ජීවත්වන වන සත්තු රැසක් දැඩි පීඩාවකට පත්ව සිටිති.
මැණික් ගඟේ ජලය හැරුණු කොට අන් පිහිටක් නොමැති මෙම වන සතුන් ජලය සොයා යන සිත් කම්පා කරවනු ලබන දර්ශන හා ඡායාරූප පෙළක් කැමරා කාචයේ සටහන් කර ගැනීමට හැකිවිය.
මුවන්, ඌරන්, උරගයන්, අලි ඇතුන් මෙම නියඟයෙන් පීඩා විඳින අයුරු දැක ගැනීමට හැකිවිය. වන සතුන් පෙන්වා විශාල ආදායමක් උපයන වන ජීවී දෙපාර්තමේන්තුව නියං සමයේදී වන සතුන්ට ජලය බීමට හැකි වැව් පද්ධති හෝ කුඩා පොකුණුවත් හදා ඇති බවක් නොපෙනෙන අතර වන සතුන් පෙන්වා ලබන මුදල් වලින් හෝ අසරණ වන සතුන්ට ප්රයෝජනවත් දෙයක් සිදු කිරීමට වගකිවයුත්තන්ගේ අවධානය යොමු විය යුතුය.
http://www.divaina.com/2011/10/10/provin03.html
මැණික් ගඟේ ජලය හැරුණු කොට අන් පිහිටක් නොමැති මෙම වන සතුන් ජලය සොයා යන සිත් කම්පා කරවනු ලබන දර්ශන හා ඡායාරූප පෙළක් කැමරා කාචයේ සටහන් කර ගැනීමට හැකිවිය.
මුවන්, ඌරන්, උරගයන්, අලි ඇතුන් මෙම නියඟයෙන් පීඩා විඳින අයුරු දැක ගැනීමට හැකිවිය. වන සතුන් පෙන්වා විශාල ආදායමක් උපයන වන ජීවී දෙපාර්තමේන්තුව නියං සමයේදී වන සතුන්ට ජලය බීමට හැකි වැව් පද්ධති හෝ කුඩා පොකුණුවත් හදා ඇති බවක් නොපෙනෙන අතර වන සතුන් පෙන්වා ලබන මුදල් වලින් හෝ අසරණ වන සතුන්ට ප්රයෝජනවත් දෙයක් සිදු කිරීමට වගකිවයුත්තන්ගේ අවධානය යොමු විය යුතුය.
http://www.divaina.com/2011/10/10/provin03.html
Thursday, October 6, 2011
ලක්ෂ 35 කට ව්යාජ ගජමුතු අලෙවියට තැත් කළ පස් දෙනෙක් කොටුවෙති
වැඩිදුර පරීක්ෂණ පොලොන්නරුව ජ්යෙෂ්ඨ පොලිස් අධිකාරි සරත් කුමාර ජෝශප් මහතාගේ උපදෙස් පරිදි සහකාර පොලිස් අධිකාරි එම්. ආර්. පී. සරත්ප්රේම මහතාගේ මගපෙන්වීම අනුව හබරණ පොලිසිය මගින් පැවැත්වීමට නියමිතය. ගජමුතු හා ඒවා පරීක්ෂා කරන අයුරු.
සටහන හබරණ - හරිස්චන්ද්ර ගුණවර්ධන
Now Soragune forest sees animals out, golf course in
Environmentalists charge that a hotel and golf course are to be constructed in the Uva Province by clearing 628 acres of the Soragune forest. The project has been given the green light by the Board of Investment (BOI) and entrusted to Alpha & Omega Developers (Pvt) Ltd.
The hotel/golf course is to be constructed in an area close to the Badulla and Haldummulla divisional secretariats, adjacent to the Kalkan oya, claimed Banduranga Kariyawasam of the Sri Lanka Haritha Project. The Kalkan oya serves more than two-thirds of the needs of the Weli oya water project which nurtures 28 tanks during both the yala and maha harvest seasons, serving 3000 acres in all. Thus, ultimately, the Weli oya water project is served by water resources that originate from the Soragune forest.
Further, the Soragune forest also provides water to the Udawalawe and Gal Amuna projects, said environmentalist, Ravindra Kariyawasam.
It is also said that an elephant path connecting Udawalawe and Bogahapitiya runs through Soragune forest which falls under the purview of the Department of Wildlife and Conservation and the Soragune devale.
“If this hotel project goes ahead, then its waste matter could pollute Kalkan oya. If the golf course is created it would lead to the destruction of invaluable flora and fauna,” said Banduranga Kariyawasam. The twin projects could also pave the way for a sharp increase in human-elephant conflicts warned the environmentalists.
President of the Central Environmental Authority (CEA) Charitha Herath told LAKBIMAnEWS that the CEA has already sought an environmental impact assessment report from the firm in charge of the project, adding that if the report reflects any harm to the environment, the CEA will take all the necessary measures to halt the project in its tracks.
http://www.lakbimanews.lk/index.php?option=com_content&view=article&id=3013:now-soragune-forest-sees-animals-out-golf-course-in&catid=35:news-features&Itemid=37
Sri Lanka’s Forests Will Soon Be Gone
Trees are cut down all over
Questions have been raised as to who has authorized the District Secretary of Puttalam and Divisional Secretary of Wanathawilluwa to grant permission to clear 245 acres of land in the Wipattu National Park buffer zone.
Two hundred and forty five acres of thick jungle in Moradawilluwa and Thavusamadama which is in the Wilpattu buffer zone are now being cleared for a supposed agricultural project said Director Environment Conservation Trust, Sajeewa Chamikara.
According to Chamikara, more than 100 acres have been completely cleared by now and the State Timber Corporation is in the process of felling all the old valuable trees on a directive by the Forest Department. This is in complete violation of the Fauna and Flora Act of 2009.
Jagath Gunawardena, Attorney-at-Law specializing in environmental law told The Sunday Leader that if the said land is within one mile of the buffer zone of the Wilpattu National Park, any development activities can be authorized only by the Director General, Wild Life Conservation Department under Section 9A of the Fauna and Flora Ordinance.
“Permission can be given only after the project proponent submits an Environment Impact Assessment (EIA) report or an Internal Environmental Examination report which is then subjected to public comments for a 30 day period. Approval can be granted only after this process has been concluded. In addition, under Section 51 of the North Western Provincial Environmental statue, the Director North Western Environmental Authority can issue a directive to suspend this project immediately pending approval and enforce it through a court order in the event of non-compliance. However since this issue is under the purview of the Wild Life Conservation Department (WLCD) no other agency can give approval contrary to the powers vested in the WLCD,” said Gunawardena.
According to Chamikara, as per the State Land Ordinance it is strictly prohibited to develop forest land over 50 acres which is neither a national park nor a reserve without the approval of the WLCD, the Forest Department, Agrarian Services Department, Irrigation Department and Archeological Department as well as the respective District and Divisional Secretaries.
District Secretary Puttalam Kingsley Fernando told The Sunday Leader that these 245 acres have been given to the villagers for paddy cultivation and there is no necessity to obtain permission from other government departments as this had been initiated in 1991 and the project abandoned due to the threat posed by the LTTE. After the war was concluded, the land was demarcated and allocated to the villagers for cultivation.
When asked as to why he had failed to obtain the necessary approvals from the Central Environmental Authority, the WLCD, and the departments of Agrarian Services, Forest, Irrigation and Archeology, as per the State Land Ordinance, Fernando said that there is no necessity for such approvals.
“This is not a decision taken by me but by the District and Divisional Coordinating Committees. This land does not belong to the Wilpattu buffer zone or the Forest Department; hence there is no need to go for an EIA report. In addition these regulations may not have existed in 1991,” he added.
Refuting this claim, Chamikara said that an EIA report would have to be obtained, since no development work had taken place after the original decision had been taken in 1991.
Divisional Secretary Wanathawilluwa Mahinda Jayasinghe when contacted by The Sunday Leader said that an EIA report has not been obtained to develop this land. “These lands had been given in 1991 during my predecessor’s tenure. I came to Wanathawilluwa only in 2002. For the time being 65 acres have been cleared and the rest will be cleared in due course,” he said.
Chairman Wanathawilluwa Pradeshiya Sabha Douglas, Indika Senadheera told The Sunday Leader that deforestation is devastating the environment and that nothing could be done as long as the government is silent over these issues. He also accused government officials of bypassing rules and regulations with regard to Wilpattu.
“Illegal sand mining in Wilpattu is being done by none other than Navy personnel. I once got the police to confiscate a lorry transporting sand illegally, but the very next day the Navy got the vehicle released,” claimed Senadheera.
Chairman Central Environmental Authority (CEA) Charitha Herath told The Sunday Leader that no party had obtained an EIA report before clearing the said land, adding that engagement in such development work without an EIA report is a punishable offence.
Director General, Wild Life Conservation Department (WLCD) H. D. Ratnayake too said that he has not given any approval for such a project and asked The Sunday Leader to speak with Forest Department officials.
When contacted, the Puttalam District Additional Forest Officer said that the Divisional Secretary Wanathawilluwa had ordered the State Timber Corporation to fell the trees.
Land Commissioner General R. P. R Rajapakse when contacted said that he was unable to comment since he was not sure of this particular issue.
Speaking to The Sunday Leader, Deputy General Manager (Operations) State Timber Corporation (STC), N.V. Karunaratne said that the Divisional Secretary Wanathawilluwa had on three occasions ordered the STC to cut and remove the trees by a letters dated March 21, 2011 (to cut and remove 878 trees), April 7, 2011 (to cut and remove an additional 855 trees and April 19, 2011 (yet another 1028 trees). Of these 2761 trees the STC has currently only felled 643 trees, he added.
http://www.thesundayleader.lk/2011/10/02/sri-lanka%E2%80%99s-forests-will-soon-be-gone/
Destruction in protected areas sounds death knell for eco-systems
Endangered seem to be the so-called Protected Areas (PAs), as huge cultivations, attempts at land-grabs, cutting of public roads and sand-mining are carried out sans consideration for the drastic consequences not only for Sri Lanka but also the world.
Reports from across the country are flowing in fast and furious about the massive destruction of PAs. Taken in isolation, they seem like sporadic instances but as a whole they sound a red alert for our very survival, said a conservationist, a view underlined by many others.
The tragedy is that it is in breach of the law, another perturbed environmentalist pointed out, explaining that the PAs come under the Fauna and Flora Protection Ordinance (FFPO), the forests under the Forest Ordinance and Sinharaja alone under the National Heritage Wilderness Areas Act.
The PAs come under the stewardship of the Department of Wildlife Conservation (DWC), while forest areas are under the Forest Department.
No one, stressed many a conservationist, is against development. But development must encompass conservation, and respect laws enacted to protect the environment, for ill-planned development will end in disaster, they said.
Conservationists also pointed out that Sri Lankans seem very proud that the country is a “biodiversity hotspot”. Although it means there are many endemic species, it also means that there is an exceptionally high level of danger to them.
Some countries have landmasses that are more diverse, but they are not “hotspots” because they are not under threat. Did you know that to be a “hotspot” more than 70% of the landmass should have faced destruction in the past few years, a conservationist asked.
As many conservation activists and groups such as the Environmental Foundation Ltd., (EFL), Wildlife and Nature Protection Society (WNPS), Environment Conservation Trust, Wilderness and Protected Areas Foundation (WPAF), Wildlife Conservation Forum, Young Zoologists’ Association, Ceylon Bird Club and Galle Wildlife Conservation Society spoke up against the degradation and denudation of Pas and forests. The Sunday Times turned the spotlight on them and the very first World Nature Heritage Site in the country to uncover what ails them.
The Sunday Times has taken this major destructive strand running throughout the Pas and the forests to weave the big disastrous picture that will toll the death knell not only for Sri Lanka’s animals and plants but also for its diverse eco-systems.
Somawathie National Park
A commercial banana plantation is being set up on a large parcel of land in this National Park, alleged environmentalists, providing satellite images as proof of park encroachment. It has a very sensitive flood plain area, stressed others, while an EFL spokesperson was perturbed that a large acreage seems to have been “written off” for bananas under a memorandum of understanding signed between the Army and ‘Letsgrow’, the local partner of the international company, Dole Food Inc., based in the US.
Many environmentalists disclosed that ‘Letsgrow’ established in 2009, is managed by the brother of a well-known Sri Lankan bowler along with another cricketer.
As of July 2011, nearly 500 acres of the National Park are under banana, the EFL spokesperson pointed out, adding that the story being spread is that it is the abandoned Kandakadu farm of the National Livestock Development Board (NLDB) on the park’s boundary. However, the EFL showed the Sunday Times satellite maps which indicated that part of the clearing and cultivation is within the park.
When Somawathie sanctuary was declared a National Park and expanded, a part of the NLDB’s abandoned farmland fell within its boundaries, said environmental lawyer Jagath Gunawardena, adding his voice to the outcry against PA destruction.
“This is very much a part of the park and should not be touched under the law,” he said. Delving into the demarcations, the EFL spokesperson said that it was in 1966 that the Somawathie Chaitiya sanctuary was first declared. In 1986 it was upgraded to National Park status, due to the importance of the animals and plants in the area. Once again in 1987, more land was added to the National Park, as Block 2. The serious issues with regard to boundaries need to be addressed urgently, she said, refuting claims that the eastern park boundary is the Mahaweli Ganga. “No it’s not. The boundary is the Kandakadu ela,” she said.
While the flood plains (flat land beside the Mahaweli Ganga that becomes flooded in the rainy season) of Somawathie are home to over resident 200 elephants, the National Park is also the epicentre of other PAs such as Kaudulla, Minneriya, Chunnakkadu and Wasgamuwa and should be treated and maintained as a contiguous habitat, was the view of many.Small human settlements are also being set up within the park, another activist pointed out.
Flood Plains National Park
The flood plains along the Mahaweli Ganga within the park are falling victim to mechanized sand-mining, which ironically is prohibited, raising questions about the DWC’s abilty and willingness to take action, was another grouse of conservationists.
The authorities are turning a blind eye to the mining with backhoes, a source said, adding that squatters in the area are also engaging in this illegal activity.
Hakgala Strict Nature Reserve (SNRs)
One of only three SNRs in the country, Hakgala which is of immense value with regard to biodiversity, is threatened by potato, leek and cabbage cultivations and settlements continuing to encroach on the SNR, the EFL spokesperson said.
Two cases filed by EFL against the DWC for inaction against encroachers were settled on the basis that certain terms laid down by court would be met. A major challenge is also the encroachment into Hakgala by the Ambewela farm, EFL sources said, adding that the DWC was dragging its feet by excluding the farm in its demarcation of the SNR’s boundaries. This was while the farm had taken the law into its own hands and electrically fenced itself in.
The EFL is considering initiating legal action once again to get the DWC to evict encroachers, the Sunday Times learns.
Wilpattu National Park
World famous in the past for startling images of leopards on white sands, in recent times what has been highlighted is the rape of the pristine Wilpattu National Park to cut two 60 foot roads, one close to its unique villu system and the other hugging the coastline.
Wilpattu’s plight is being fought in the Supreme Court, with the case against the DWC, the Navy and the Ministries of Economic Development and Tourism, filed by EFL, WNPS and WPAF, going in for argument next January.
Banana cultivation at Somawathie National Park. Pic by Vimukthi Weeratunga of EFL
There was large-scale felling of valuable timber trees such as weera, palu and karuwala to make way for the “interior” road from Eluvankulam to Mullikkulam, while the road cuts across the Kala Oya flood plains, an activist lamented, adding it has harmed the villu system and led to many road-kills of animals.
Attempts have also been made by the military to fence off certain areas of Wilpattu, he said.
Many visitors to Wilpattu informed the Sunday Times that the coastal road has collapsed destroying many archaeological treasures. Yearly flooding of the interior road for nearly nine months makes it impassable, a fact that those clamouring for “right of way” have not taken into account, a source pointed out, while another added that the Kala Oya flood plains are the largest in the country and should not be decercrated by a public road.
Meanwhile, large-scale sand-mining has also dogged the Moderagam Aru on the park’s northern boundary, with the matter being brought up in Parliament and Wildlife Minister S.M. Chandrasena denying allegations and explaining that dredging of the waterway is done to prevent flooding.
Ruhuna (Yala) National Park
Development of the buffer-zone activity prohibited under the FFPO, is taking place at this National Park. The one-mile buffer zone is meant to ward off the effects of untoward development activity close to the parks, said activists.
There are also serious concerns about military activity within Yala, with many sources pointing out that especially during the Pada Yatra, stalls had been erected along the devotee-trail within the park.
It was like a circus with much pollution, a source said, stressing that nobody including the DWC had thought about the consequences on the animals and plants. “People forget that these National Parks are meant for the protection of fauna and flora,” a disgusted animal rights activist said.
Sinharaja, the World Nature Heritage Site
It may not be in the heart of Sinharaja, but this World Nature Heritage Site considered the “jewel” in the crown, is facing imminent danger with the latest attempt being to cut a road on its boundary connecting Ilumbakanda village to Suriyakanda.Twice started and twice stopped, if a road is cut on the eastern side of Sinharaja known as Morning Side, it will spell disaster to both fauna and flora, stressed EFL’s Vimukthi Weeratunga, showing the repercussions of a “new but bad frontier” being opened up.
The argument that the villagers of Ilumbakanda are isolated doesn’t hold water as they already have an access road, a conservationist pointed out.
First will come a road, followed by local politicians either ignorant or those looking for quick votes, grabbing land for distribution, Mr. Weeratunga said harking back to the past when Sinharaja became the experimental toy of high-level politicians who first attempted to feed a white-elephant plywood factory by stripping this natural wonder and later allowed large-scale mechanized logging here.
Once again, the plea is that Sinharaja, home to many unique and endemic species couldn’t and shouldn’t be taken in isolation but as a contiguous habitat and protected as such.
Roads, settlements or tea and cardamom cultivations in any of the 14 forest areas identified as the 11,000-hectare Sinharaja Adaviya, which includes the National Wilderness Heritage Site, will lead to fragmentation and loss of both animals and plants, said another conservationist.
Another explained that Sinharaja is the most vulnerable hotspot and any dabbling with it or its environs, where the critical mass would be reduced, could lead to the extinction of many “point endemic” species. Point endemism is when a species is confined to one local area within a site, he said, adding that there may be many more undiscovered species within Sinharaja.
Many were the questions raised why it has taken so long for the authorities to acquire the areas around Sinharaja coming under the Land Reform Commission (LRC).
The Sunday Times learns that under Articles 9 and 10 of the World Heritage Convention (WHC), it requires the evolutionary process to continue for a site to be considered of “natural” importance globally.
Once a Natural Heritage Site is declared due to its “uniqueness and universal value” with world biota being identified there, after competing heavily with many other sites, the authorities of the country where it is located have to abide by the WHC.
It no longer belongs to the government of that country but to the global community and nothing should be done to endanger it, a source said.
It is an area of land or sea that is especially dedicated to the protection and maintenance of biodiversity/natural resources, and managed through legal or other effective means.
The three categories under the PAs are Natural Reserves, Sanctuaries and Managed Elephant Reserves. The Natural Reserves are further sub-divided into seven groups: Strict Nature Reserves; National Parks; Nature Reserves; Jungle Corridors; Refuges; Marine National Parks and Buffer Zones.
- Strict Nature Reserve -- No human activities are allowed here and it is protected as a pure natural system. Research may be carried out under strict supervision of the DWC, with approval from the Director-General, following strict guidelines to minimize impact. There are only three SNRs: Hakgala, the only one in the Wet Zone; Yala and Ritigala.
- National Park – An area allowed for the public to see and study wildlife, within certain rules and regulations to ensure maximum protection to wildlife and their habitats. The 14 NPs covering the entire range of ecosystems in the country include: Somawathie, Wilpattu and Yala.
සොරගුණේ වනාන්තරය හෝටල් ව්යාපෘතියකට
මෙමගින් ගොවි පවුල් දහස් ගණනාවක් ජීවිතය සරි කරගන්නා අතර පානීය ජලය ආදී තම එදිනෙදා සියලු ජල අවශ්යතා ද සපුරා ගනුයේ මෙමගිනි. වේලිඔය ව්යාපාරය සඳහා ප්රධාන වශයෙන් ජලය ලැබෙන සොරගුණේ වනාන්තර ඉඩම් තුළ අරළු, බුළු, බුරුත, නෙල්ලි, ගම්මාළු කහට වැනි ඉතා වටිනා ශාක ද ඌව මැන්ඩොරා නමැති මෙම ප්රදේශයට පමණක් සීමා වූ ඉතා දුර්ලභ ශාක විශේෂ ද දැකගත හැකි අතර මෙම පරිසර පද්ධතිය ප්රදේශයේ ජල උල්පත් ආරක්ෂා කරන එකම වනාන්තර ප්රදේශයයි. තවද උඩවලව හා ගල්අමුන යන ව්යාපාරයන් ද මෙම ජලයෙන් පෝෂණය වනු ලබයි.
එයට අමතරව උඩවලව බෝගහපට්ටිය යා කරන සාම්ප්රදායික අලිමංකඩ වැටී ඇත්තේ ද මෙම සොරගුණේ වනාන්තරය තුළින්ය. ජෛව විද්යාත්මකව ඉහළ වටිනාකමක් ඇති සොරගුණේ වනාන්තරය කපා හෝටල් සහ ගෝල්ෆ් ක්රීඩාපිටියක් ඉදිකිරීම සඳහා 2011-04-11 දින ශ්රී ලංකා සංචාරක සංවර්ධන අධිකාරියේ අධ්යක්ෂවරයකු විසින් හල්දුම්මුල්ල ප්රාදේශීය ලේකම්වරයා වෙත ලිපියක් යොමු කරමින් අවසරය ඉල්ලා ඇත.
සොරගුණේ වනාන්තරය සතු ඉඩම් වන සංරක්ෂණ දෙපාර්තමේන්තුවට හා සොරගුණේ දේවාල සතු රාජකාරි ඉඩම් ලෙස දැනට පවතින අතර එය වේලිඔය ව්යාපාරයේ ප්රධාන ජලපෝෂිත ප්රදේශය ද වේ. 1931 අංක දහනවය දරන විහාර දේවාලගම් ආඥ පනතට අනුව විහාරය හෝ දේවාලය සතුව ඇති රාජකාරි ඉඩම්වලින් එම පූජනීය ස්ථානවලට නිල පංගුව ඉටු නොවන්නේ නම් පමණක් එම ඉඩම් වෙනත් අයවළුනට පවරා දිය හැකි නමුදු වැසියන් විසින් දේවාලය සතු අනූනවයක් වූ රාජකාරි ඉටු කරමින් සිටියදී සිය මඬිය තර කරගැනීම උදෙසා පරම්පරා උරුමයන් නසමින් සොරගුණේ කුඩා කතරගම දේවාලය සතු වනාන්තර ඉඩම් බෙරගල ගොල්ෆ් රිසෝට් නමැති හෝටල් ව්යාපෘතිය හා ගොල්ෆ් පිටි ඉදිකිරීම සඳහා ඇල්ෆා ඇන්ඩ් ඔමෙගා ප්රයිවට් ලිමිටඩ් අංක 65, ධර්මපාල මාවත, කොළඹ 07 යන ආයතනය වෙත ලබාදී ඇත. මෙම අවසරය ලැබෙන්නේ වාසු රාසයියා නමැති ඇමරිකාවේ පදිංචි පුද්ගලයාගේ හෝටල් දොළදුක නිවීම සඳහාය.
සොරගුණේ කුඩා කතරගම දේවාලයේ බස්නායක නිළමේ ජනක රවීන්ද්ර කළුපහන විසින් දේවාලයේ නිල රාජකාරි ඉටු කරමින් සිටින වැසියන් පාරට ඇද දමා ඇමරිකානුවන්ගේ මනදොල පිනවීම සඳහා මෙම ව්යසනයට කටයුතු කරමින් සිටී. සොරගුණේ දේවාලයේ බස්නායක නිළමේගේ අවසරය පරිදි වාසු රාසයියා නමැත්තාගේ බෙරගල ගොල්ෆ් රිසෝට් හෝටල් ව්යාපෘතිය ඉදිකිරීමට යැමෙන් පරිසරයට හා වේලිඔය ව්යාපෘතියට සිදුවන දැවැන්ත පරිසර හානිය පිළිබඳ ඌව පළාත් සභා මහ ඇමැති ශෂීන්ද්ර රාජපක්ෂ වෙත 2011-07-04 දින කොටවෙහෙරමංකඩ කණ්ඩියපිට, අලුත්වැව, හම්බෙගමුව යන ග්රාමසේවා වසම්වලට අයත් ගම්මාන 35 ක පමණ ජනතාවගේ ජීවිත සුරක්ෂිත කිරීමේ අවශ්යතා පැහැදිලි කරමින් වේලිඔය ව්යාපාරයේ ඒකාබද්ධ ගොවි සංවිධානය විසින් ලිපියක් භාරදී ඇත. පසුව එම ප්රදේශයේ දිස්ත්රික් ලේකම්වරයා, ප්රාදේශීය ලේකම්වරයා වෙත මෙම කරුණු පිළිබඳ දැනුම් දී වේලිඔය ජලපෝෂක ප්රදේශය ආරක්ෂා කර හෝටල් හා ගොල්ෆ් ක්රීඩාංගණය ඉදිකිරීම වළක්වාලන ලෙස ඉල්ලා සිටිය ද මෙය වළක්වාලීමට කිසිදු පියවරක් මේ වන තෙක් ගෙන නොමැත.
මිනිසුන් දහස් ගණනක් ගොවිතැන් බතින් තම ජීවිතය ආරක්ෂා කරගන්නා වේලිඔය ප්රදේශයට ජලය ලබාගැනීමට වෙනත් කිසිදු මාර්ගයක් නොමැති අතර ප්රදේශයේ තිබෙන පුරාණ වැව් විසිහත ද පෝෂණය වන්නේ කාල්කන්ඔය, වේලිඔය වැනි ජල ධාරාවන්ගෙන්ය. එම ජල මූලාශ්ර පෝෂණය කරන සොරගුණේ වනාන්තරය විනාශ කිරීම ගම්මාන තිස් පහක පමණ ජනතාවගේ ජීවන ආර්ථික, සමාජයීය හා සංස්කෘතික වශයෙන් අස්ථාවර වනවාට නිසැකය. එමෙන්ම මෙම ප්රදේශය දිය බිඳක් නොමැති ප්රදේශ බවට පත්වීමට බෙරගල ගොල්ෆ් රිසෝට් ව්යාපෘතිය විශාල බලපෑමක් වනු ඇත.
වාරිමාර්ග දෙපාර්තමේන්තුවේ අදහස වන්නේ බෙරගල ගොල්ෆ් රිසෝට් හෝටල් ව්යාපෘතිය මගින් වනාන්තර ඉඩම් විනාශ වී යැම ප්රදේශයේ ජල හිඟයකට හේතුවන බවයි. මේ වන විට සොරගුණේ වනාන්තරය තුළ ඉදිකිරීමට නියමිත බෙරගල ගොල්ෆ් රිසොට් හෝටල් ව්යාපෘතිය නීත්යනුකූල ලෙස තහනම් විය යුතු අදියරට පැමිණ ඇති නමුත් මේ වන විටත් එම ව්යාපෘතිය ක්රියාත්මක කිරීමට අවශ්ය වැඩකටයුතු සිදුවෙමින් පවතී.
දහස් ගණනක් ගොවි ජනතාවගේ ජීවිත මහපාරට ඇදදමින් ඇමරිකානුවන්ට ගොල්ෆ් ගැසීමට පිට්ටනි සකස් කිරීම කෙතරම් අසාධාරණ ද යන වග වටහා ගත හැක්කේ බත් කන මිනිසුන්ට පමණකි. ඩොලර් කුට්ටිවලට යටවෙමින් වේලිඔය ගොවි ව්යාපාරයේ ගොවි ජනතාවගේ ජීවිත උගසට තැබීම නවතා දැමිය යුතු කාලය පැමිණ ඇත. සුළු ආර්ථික වාසි තකා තම වරිගයේ උන් ඇමරිකානුවන් ඉදිරිපට දණ ගැස්සවීමේ ප්රතිපත්තියෙන් බැහැර වී සොරගුණේ වනාන්තර ඉඩම් ආරක්ෂා කර පරිසරය සුරක්ෂිත කිරීමත් දහස් ගණනක් වූ ගොවි පරපුරේ උරුමය සුරැකීමත් දේශයට සෙනෙහේ දක්වන අප සැමගේ යුතුකම නොවන්නේද?
රවීන්ද්ර කාරියවසම්
http://www.divaina.com/2011/10/02/feature15.html
Wild elephant dying of a ‘hakka patas’ injury
A wild elephant aged about 20 years is starving to death in the Flood Plain National Park due to a serious injury in its mouth caused by an illegal explosive device called “hakka patas” laid by poachers to kill wild boar. A veterinary surgeon of the Wildlife Conservation Department Dr. W.A.Dharmakirthi said the jumbo might have sustained damage to its internal organs as well. A team of wildlife conservation officers under Dr, Dharmakirthi who rushed to the scene on information received from the villagers is providing treatment.
http://print.dailymirror.lk/news/provincial-news/57770.html
http://print.dailymirror.lk/news/provincial-news/57770.html
වල් අලි පහරින් දරුවන් දෙදෙනකුට බරපතළයි
අලුයම ගමට කඩා වැදුණ වන අලියකු බැලීමට ගිය දරුවන් දෙදෙනෙකුට එම අලියා පහරදී තුවාල ලබා රෝහල් ගත කර ඇත.
විල්ගමුව බෝගහවැව ගම්මානයට ඊයේ (28) අලුයම 6.30 ට පමණ වන අලි දෙදෙනකු පැමිණ ඇති බව ගම්මුන් දැක ඇත. අලියා බැලීම සඳහා එකම පවුලේ දරුවන් දෙදෙනකු නිවස පිටුපසට දිවයද්දී අලියා පහරදී ඇත.
තුවාල ලැබූ අවුරුදු 5 සහ 14 ක් වයසැති දරුවන් දෙදෙනා හඳුන්ගමුව රෝහලට ඇතුළත් කිරීමෙන් පසු බරපතළ තත්ත්වයේ ඇති බැවින් මහියංගණය රෝහලට ඇතුළත් කර ඇතැයි පොලිසිය කියයි.
ගම්වැදි සිටින අලින් දෙදෙනා පලවා හැරීම සඳහා වනජීවී නිලධාරීන් හා පොලිසිය එක්ව මෙහෙයුමක් දියත් කර ඇත.
http://www.dinamina.lk/2011/09/30/_art.asp?fn=n1109307
No forest clearance within Wilpattu Buffer zone
The Forest Conservation Department (FCD) has not granted permission for a forest clearance within the one mile buffer zone of the Wilpattu National Park, said Conservator General H M Hitisekera when inquired by the Daily News yesterday.
He said that any forest land coming under the department in the Wanathawilluwa Divisional Secretariat Division had not been released for any institution to carry out agricultural projects.
It was reported that 254 acres in Moradawilluwa and Thausamadama near Kala Oya are being cleared to be distributed among people for cultivation claiming that they have obtained FCD permission.
Environment Conservation Trust Director Sajeewa Chamikara pointed out that the forest clearance may aggravate the human-elephant conflict while disturbing the eco-system of this area. He observed that written permission should be obtained from the Wildlife Conservation Department (WCD) director general before starting such a project according to the process of environment impact assessment specified under the National Environment Act. Otherwise it is a violation of the Fauna and Flora Protection Ordinance.
When inquired from WCD Director General H D Ratnayake, he noted that the Department has not granted permission to this project.
He noted that the department will not hesitate to take legal action against any project carried out within forest lands that come under its perview, if it has harmed the environment violating the environment laws and regulations. Wanathawilluwa Divisional Secretary was not available for comment.
http://www.dailynews.lk/2011/09/29/news40.asp
Speed limit for trains to protect elephants
Following several rounds of discussion Railway officials together with Wildlife Conservation Authorities will impose speed limits for trains on certain areas on the Northern and Eastern railway track, Wildlife and Agrarian Services Minister S.M. Chandrasena said.
"According to the talks we had with Railway officials, the trains need to limit their speed in areas where elephants cross the railway track," Minister Chandrasena told the 'Sunday Observer'.
According to the Wildlife Conservation Department Director General H.D. Ratnayake new signposts will be set up at these spots on the Northern and Eastern railway track. "These signposts will alert train drivers that elephants cross these spots and drivers
would have to reduce their speed," said Ratnayake.
"We are exploring the possibility of clearing jungle patches at these spots. This is due to the low visibility at the bends along the jungle tracks which could cause accidents," Ratnayake said.
Around five elephants were killed this year due to train accidents and there have been 180 elephant deaths, according to the Department of Wildlife Conservation.
Wildlife officials said a large number of elephants die due to hakkapatas set up in cultivations by farmers to protect crops from elephants.
http://www.sundayobserver.lk/2011/09/25/new31.asp
Sunday, September 25, 2011
Damn Manila – Hold That Elephant – PETA
The Sri Lankan government is facing intense pressure over its decision to hand over a baby elephant to a Philippine Zoo after activists had claimed that conditions at the zoo were appalling.
People for the Ethical Treatment of Animals (PETA), an animal rights organisation based in Manila, said it is still having discussions with the Sri Lanka government to cancel plans to donate the baby elephant to a zoo in Manila.
Cabinet Spokesperson Minister Lakshman Yapa Abeywardena had recently announced that following a proposal made by Prime Minister D. M. Jayaratne, approval was granted to donate the baby elephant from the Pinnawela Elephant Orphanage to the Manila Zoo to mark the occasion of the Golden Jubilee celebration of the bilateral relations between Sri Lanka and Philippines.
However PETA Asia, an affiliate of the world’s largest animal rights organisation, raised strong objections against the government’s move and wrote to Prime Minister Jayaratne urging him to take immediate action preventing the donation of the baby elephant to the Manila Zoo.
“If you care about elephants, you would never send one to the Manila Zoo to suffer for the rest of its life. You are probably unaware that Mali, the elephant who currently resides at the Manila Zoo, is cruelly denied socialisation, stimulation, room to explore, and everything else that is natural and important to her. Mali lives a “life” of intense confinement, loneliness, boredom, and isolation in an area a fraction of the size of her natural habitat. She is forced to endure the sweltering heat in the Philippines with little relief,” PETA Vice-President of International Operations, Jason Baker wrote in his letter to Prime Minister Jayaratne.
Following the letter, Senior Campaigner, PETA Asia, Ashley Fruno told The Sunday Leader that PETA was currently in discussions with the Sri Lankan government calling on it to immediately cancel plans to transfer the baby elephant from a government-run elephant orphanage to the Manila Zoo. “There has been a huge outcry from the Sri Lankan public about the donation and I think the government is really feeling the pressure and taking the issue seriously,” Fruno said.
All attempts by The Sunday Leader to contact Prime Minister D. M. Jayaratne for a comment failed.
http://www.thesundayleader.lk/2011/09/25/damn-manila-%E2%80%93-hold-that-elephant-peta/
Speed limit for trains to protect elephants
Following several rounds of discussion Railway officials together with Wildlife Conservation Authorities will impose speed limits for trains on certain areas on the Northern and Eastern railway track, Wildlife and Agrarian Services Minister S.M. Chandrasena said.
"According to the talks we had with Railway officials, the trains need to limit their speed in areas where elephants cross the railway track," Minister Chandrasena told the 'Sunday Observer'.
According to the Wildlife Conservation Department Director General H.D. Ratnayake new signposts will be set up at these spots on the Northern and Eastern railway track. "These signposts will alert train drivers that elephants cross these spots and drivers
would have to reduce their speed," said Ratnayake.
"We are exploring the possibility of clearing jungle patches at these spots. This is due to the low visibility at the bends along the jungle tracks which could cause accidents," Ratnayake said.
Around five elephants were killed this year due to train accidents and there have been 180 elephant deaths, according to the Department of Wildlife Conservation.
Wildlife officials said a large number of elephants die due to hakkapatas set up in cultivations by farmers to protect crops from elephants.
http://www.sundayobserver.lk/2011/09/25/new31.asp
Saturday, September 24, 2011
Planters and elephants
September 23, 2011, 6:38 pm
Planters in Sri Lanka have had a long association with wild elephants. This association started with the pioneer planters who moved to the upcountry areas to open up land for the cultivation of coffee and cinchona. Unfortunately those early associations were always confrontational and detrimental to the elephant. The jungles that were inhabited by the elephants were cleared at a rapid rate to be replaced by coffee and cinchona plants. The elephants that had lived in those jungles were shot indiscriminately if they got in the way of those clearing the jungles.
There is a belief that the elephants that inhabited those jungles went down to the low country when their habitat was invaded by man. This is not true. They were killed! Later when those pioneer planters settled down on their estates they went after the wild elephants to shoot them, in what they called a sport! Books by writers like Sir Samuel Baker, Alfred Clarke, Harry Storey, D. J. Hennessey, and Sir Emerson Tenant are replete with accounts of shooting elephants for sport.
Major Thomas Rogers killed 1,500 elephants. He was struck by lightning and killed at the Haputale Resthouse when was 40 odd years old. Ironically, his grave at the Nuwara Eliya Golf Club also seems to have been struck by lightning. Major Skinner a roads engineer and Payne Galleway a tea planter are reported to have killed over 700 elephants each.
On the other hand the pioneer planters used tame elephants, which were plentiful at that time, when they were clearing the jungles and planting coffee. Elephants are sure footed and were very adept at moving, with heavy loads, over rough, steep and unchartered terrain. They were used to assist in the construction of roads, bridges, culverts and railways. They were used to uproot the stumps of jungle trees that were cut down. Elephants were hired on a daily basis and payment would depend on the type of work performed. The elephants to be tamed for work were caught by the kraal method––wild elephants were driven into a stockade and, when captive, tamed and trained for work. Tame elephants were used to assist in the taming of the wild elephants that were caught.
Elephants on estates in the recent times
Shawlands Estate, Lunugala had wild elephants coming up from the Bibile and Moneragala areas and raiding the vegetable gardens of the labourers. Douggie Jenkins, Bevil Jansz and the late Russel Bowen were the Superintendents of Shawlands in the 1960s and 70s.
Hopton Estate, also in Lunugala, had elephants visiting them in the 1960s and 1970s. At that time Ron Ferguson and the later Kumar Gunatileke were the superintendents of that estate. Wild elephants also came up to Hopton and Swinton divisions from the Bibile/ Moneragala area and mainly raided the vegetable gardens of the labourers. In fact Hopton had an item styled ‘Elephant Damage’ in the report that the Visiting Agent submits periodically.
Yapame and Kehelwatte estates, both in Lunugala, also suffered the detrimental effects of the visits of wild elephants.
Elephants came up from the Lunugala area and visited the large area of patna land between Mahadowa Estate, Madulsina and El Teb Estate, Passara. Both estates are over 4,000 feet above sea level. Their dung was found by Mike Clarke, superintendent of El Teb, on one of his treks through the patnas. As Russel Tennekoon, the assistant superintendent of El Teb, at that time, says those elephants were ‘just visiting’. Not seen. No damage was done.
Elephants also visited Meedumpitiya division of Passara group when Douggie Lamb was the superintendent and David Witham the assistant superintendent on that division.
In the 1960s wild elephants came up from the Wellawaya area to Gamawela Estate, Passara and Mahatenne division of Dammeria Estate also in Passara. I was superintendent of Dammeria in the 1970s but the elephants did not come there again.
On the other side of Badulla, a herd of elephants from the Talpitigala area used to come to Keenakelle and Ledgerwatte estates, which were in Hali Ela. The elephants caused very little damage whilst they were there.
In 1967, 1969 and 1970 when Ted Gottellier was the Manager of Poonagala Estae, Bandarawela, a wild elephant used to come up from the Koslanda /Wellawaya area and cause a lot of damage to the vegetable gardens of the labourers. The first time it came to the plantation the pluckers were going to work.
In the 1990s a number of elephants came up to the Makaldeniya, Poonagala and Koslanda estates. I carried out a survey of those elephants when Viji Johnpulle was the superintendent of Poonagala, and found that there were seven elephants trapped in this area. They had come from Wellawaya and Koslanda, through village gardens and rubber plantations, but not been able to go back, mainly because of increased human activity. Those elephants were all males. Most of them are still there. Wild elephants raided the Koslanda town during the ‘Adi Poosai’ festival in 1999. They brought down the banana trees that had been used for the ceremony.
In the 1990s the Department of Wildlife Conservation made an attempt to capture and translocate those animals. However, with the first capture they encountered many problems. One was that, due to the hilly terrain, it was difficult to dart the elephants with a tranquilliser. If the elephant fell down with its head in a position lower position than the body, it would die due to the intestines etc. pressing against the diaphragm. The other problem was that those elephants were in a part of the estate that was not well roaded. It was therefore difficult to bring the elephant to a main road due to there being only narrow and winding field paths. The elephant that was captured was re-located in the Yala National Park.
For many years elephants moving down from the fringes of the Sinharaja Forests used to appear on Deepdene Estate, Rakwana. Almost 50 years ago when Bathiya Jayaratne and later Sarath de Zoysa were in charge of Deepdene, elephants were regular visitors. Sometimes when coming late at night at night from Colombo or the club they used to encounter elephants on the road. Sometimes the elephants did not move away quickly keeping the occupants of the vehicle waiting. Elephants still visit Deepdene, though in smaller numbers now.
This herd used to visit the cardamoms and paddy field at Aigburth Estate, Rakwana. Ralph Amerasinghe says that they disturbed cardamom harvesting many times, when he was there, by coming during the day. Their smell preceded their arrival. He says that in the 1970s elephants were regularly encountered on the Bulutota Pass, which is on the Rakwana–Deniyaya road. In the past road engineers traced new roads along the paths taken by the elephants since it ensured an even gradient. The Bulutota Pass with its 10 elbow or hair pin bends is a perfect example of this. The Sinharaja forest reserve borders the even numbered bends of this pass. The most frequent sighting of elephants was at the 4th hairpin bend from the bottom. On occasion elephants were seen making their way from the 6th or 4th bend, along the road, to the 5th bend and onto the patanas close by.
Those elephants also visited Heatherleigh and Ensalwatte Estates regularly. I remember the late Aelien de Silva talking of those elephants visiting Ensalwatte Estate, Deniyaya, when he was superintendent there.
Kumarawatte was a cocoa and rubber estate on a high hill close to the Moneragala town. The Bibile Estate, which was in the plains, and Kumarawatte had herds of elephants visiting them and causing much damage. Ambrose Perera and Harold Winter were the superintendents of Kumarawatte and Bibile respectively in the 1970s.
There has always been speculation as to whether there are elephants still in the Adam’s Peak area. There are elephants on the side opposite the steps that the pilgrims use. The elephants come to the side of the pilgrim route during the off season when there are no crowds. These elephants are seen very rarely though their fresh dung is found regularly, especially in the area known as the Gouravilla Plains. Once however when Ralph Amerasinghe was the superintendent of Laxapana Estate a few elephants came in the night, to the Dalhousie Estate, which is at the base of Adam’s Peak. Various reports suggest that there are seven to fifteen elephants in the Adam’s Peak area.
No human has been killed in all these instances mentioned above, the exception being at Makaldeniya, when a labourer, after a bout of drinking in the night, tried to take on an elephant he encountered near the bungalow, and was killed by the elephant for his trouble.
A herd of elephants, which generally consists of 12 to 20 animals, is led by the matriarch. The herd consists of the matriarch and her female progeny. All males are ejected from the herd when they reach puberty. This is nature’s way of preventing inbreeding and also assists in the flow of blood and genes, amongst the herds. The males wander about either alone or in small groups. It is mostly the males that are involved in human elephant conflicts. They are bolder and go well into human habitations and cultivations looking for food. The females in a herd, on the other hand, are wary of invading human habitat since they are very protective of their young and will not expose them to danger by going far out from the jungle.
An ever increasing human population demands more and more land for settlement, development and agriculture. The jungles which are the elephant’s habitat are cleared to meet these demands. The reduced habitats are now not sufficient to satisfy the elephants need for food and water. The elephants come out looking for food and water and come into conflict with humans whose crops they raid and whose houses they damage.
[This paper has been prepared to coincide with the Diamond Jubilee celebrations of the Ceylon Planters’ Society]
By Jayantha Jayewardene
Planters in Sri Lanka have had a long association with wild elephants. This association started with the pioneer planters who moved to the upcountry areas to open up land for the cultivation of coffee and cinchona. Unfortunately those early associations were always confrontational and detrimental to the elephant. The jungles that were inhabited by the elephants were cleared at a rapid rate to be replaced by coffee and cinchona plants. The elephants that had lived in those jungles were shot indiscriminately if they got in the way of those clearing the jungles.
There is a belief that the elephants that inhabited those jungles went down to the low country when their habitat was invaded by man. This is not true. They were killed! Later when those pioneer planters settled down on their estates they went after the wild elephants to shoot them, in what they called a sport! Books by writers like Sir Samuel Baker, Alfred Clarke, Harry Storey, D. J. Hennessey, and Sir Emerson Tenant are replete with accounts of shooting elephants for sport.
Major Thomas Rogers killed 1,500 elephants. He was struck by lightning and killed at the Haputale Resthouse when was 40 odd years old. Ironically, his grave at the Nuwara Eliya Golf Club also seems to have been struck by lightning. Major Skinner a roads engineer and Payne Galleway a tea planter are reported to have killed over 700 elephants each.
On the other hand the pioneer planters used tame elephants, which were plentiful at that time, when they were clearing the jungles and planting coffee. Elephants are sure footed and were very adept at moving, with heavy loads, over rough, steep and unchartered terrain. They were used to assist in the construction of roads, bridges, culverts and railways. They were used to uproot the stumps of jungle trees that were cut down. Elephants were hired on a daily basis and payment would depend on the type of work performed. The elephants to be tamed for work were caught by the kraal method––wild elephants were driven into a stockade and, when captive, tamed and trained for work. Tame elephants were used to assist in the taming of the wild elephants that were caught.
Elephants on estates in the recent times
Shawlands Estate, Lunugala had wild elephants coming up from the Bibile and Moneragala areas and raiding the vegetable gardens of the labourers. Douggie Jenkins, Bevil Jansz and the late Russel Bowen were the Superintendents of Shawlands in the 1960s and 70s.
Hopton Estate, also in Lunugala, had elephants visiting them in the 1960s and 1970s. At that time Ron Ferguson and the later Kumar Gunatileke were the superintendents of that estate. Wild elephants also came up to Hopton and Swinton divisions from the Bibile/ Moneragala area and mainly raided the vegetable gardens of the labourers. In fact Hopton had an item styled ‘Elephant Damage’ in the report that the Visiting Agent submits periodically.
Yapame and Kehelwatte estates, both in Lunugala, also suffered the detrimental effects of the visits of wild elephants.
Elephants came up from the Lunugala area and visited the large area of patna land between Mahadowa Estate, Madulsina and El Teb Estate, Passara. Both estates are over 4,000 feet above sea level. Their dung was found by Mike Clarke, superintendent of El Teb, on one of his treks through the patnas. As Russel Tennekoon, the assistant superintendent of El Teb, at that time, says those elephants were ‘just visiting’. Not seen. No damage was done.
Elephants also visited Meedumpitiya division of Passara group when Douggie Lamb was the superintendent and David Witham the assistant superintendent on that division.
In the 1960s wild elephants came up from the Wellawaya area to Gamawela Estate, Passara and Mahatenne division of Dammeria Estate also in Passara. I was superintendent of Dammeria in the 1970s but the elephants did not come there again.
On the other side of Badulla, a herd of elephants from the Talpitigala area used to come to Keenakelle and Ledgerwatte estates, which were in Hali Ela. The elephants caused very little damage whilst they were there.
In 1967, 1969 and 1970 when Ted Gottellier was the Manager of Poonagala Estae, Bandarawela, a wild elephant used to come up from the Koslanda /Wellawaya area and cause a lot of damage to the vegetable gardens of the labourers. The first time it came to the plantation the pluckers were going to work.
In the 1990s a number of elephants came up to the Makaldeniya, Poonagala and Koslanda estates. I carried out a survey of those elephants when Viji Johnpulle was the superintendent of Poonagala, and found that there were seven elephants trapped in this area. They had come from Wellawaya and Koslanda, through village gardens and rubber plantations, but not been able to go back, mainly because of increased human activity. Those elephants were all males. Most of them are still there. Wild elephants raided the Koslanda town during the ‘Adi Poosai’ festival in 1999. They brought down the banana trees that had been used for the ceremony.
In the 1990s the Department of Wildlife Conservation made an attempt to capture and translocate those animals. However, with the first capture they encountered many problems. One was that, due to the hilly terrain, it was difficult to dart the elephants with a tranquilliser. If the elephant fell down with its head in a position lower position than the body, it would die due to the intestines etc. pressing against the diaphragm. The other problem was that those elephants were in a part of the estate that was not well roaded. It was therefore difficult to bring the elephant to a main road due to there being only narrow and winding field paths. The elephant that was captured was re-located in the Yala National Park.
For many years elephants moving down from the fringes of the Sinharaja Forests used to appear on Deepdene Estate, Rakwana. Almost 50 years ago when Bathiya Jayaratne and later Sarath de Zoysa were in charge of Deepdene, elephants were regular visitors. Sometimes when coming late at night at night from Colombo or the club they used to encounter elephants on the road. Sometimes the elephants did not move away quickly keeping the occupants of the vehicle waiting. Elephants still visit Deepdene, though in smaller numbers now.
This herd used to visit the cardamoms and paddy field at Aigburth Estate, Rakwana. Ralph Amerasinghe says that they disturbed cardamom harvesting many times, when he was there, by coming during the day. Their smell preceded their arrival. He says that in the 1970s elephants were regularly encountered on the Bulutota Pass, which is on the Rakwana–Deniyaya road. In the past road engineers traced new roads along the paths taken by the elephants since it ensured an even gradient. The Bulutota Pass with its 10 elbow or hair pin bends is a perfect example of this. The Sinharaja forest reserve borders the even numbered bends of this pass. The most frequent sighting of elephants was at the 4th hairpin bend from the bottom. On occasion elephants were seen making their way from the 6th or 4th bend, along the road, to the 5th bend and onto the patanas close by.
Those elephants also visited Heatherleigh and Ensalwatte Estates regularly. I remember the late Aelien de Silva talking of those elephants visiting Ensalwatte Estate, Deniyaya, when he was superintendent there.
Kumarawatte was a cocoa and rubber estate on a high hill close to the Moneragala town. The Bibile Estate, which was in the plains, and Kumarawatte had herds of elephants visiting them and causing much damage. Ambrose Perera and Harold Winter were the superintendents of Kumarawatte and Bibile respectively in the 1970s.
There has always been speculation as to whether there are elephants still in the Adam’s Peak area. There are elephants on the side opposite the steps that the pilgrims use. The elephants come to the side of the pilgrim route during the off season when there are no crowds. These elephants are seen very rarely though their fresh dung is found regularly, especially in the area known as the Gouravilla Plains. Once however when Ralph Amerasinghe was the superintendent of Laxapana Estate a few elephants came in the night, to the Dalhousie Estate, which is at the base of Adam’s Peak. Various reports suggest that there are seven to fifteen elephants in the Adam’s Peak area.
No human has been killed in all these instances mentioned above, the exception being at Makaldeniya, when a labourer, after a bout of drinking in the night, tried to take on an elephant he encountered near the bungalow, and was killed by the elephant for his trouble.
A herd of elephants, which generally consists of 12 to 20 animals, is led by the matriarch. The herd consists of the matriarch and her female progeny. All males are ejected from the herd when they reach puberty. This is nature’s way of preventing inbreeding and also assists in the flow of blood and genes, amongst the herds. The males wander about either alone or in small groups. It is mostly the males that are involved in human elephant conflicts. They are bolder and go well into human habitations and cultivations looking for food. The females in a herd, on the other hand, are wary of invading human habitat since they are very protective of their young and will not expose them to danger by going far out from the jungle.
An ever increasing human population demands more and more land for settlement, development and agriculture. The jungles which are the elephant’s habitat are cleared to meet these demands. The reduced habitats are now not sufficient to satisfy the elephants need for food and water. The elephants come out looking for food and water and come into conflict with humans whose crops they raid and whose houses they damage.
[This paper has been prepared to coincide with the Diamond Jubilee celebrations of the Ceylon Planters’ Society]
Friday, September 23, 2011
The elephant census: for protection or domestication?
Monday, 19 September 2011 00:00
By Olindhi Jayasundere
The domestication of elephants developed into a matter of heated discussion among environmental groups and the Sri Lanka wildlife authorities in the recent past. Days before the country’s first elephant census after the 30 year war was to take place, wildlife groups who had earlier agreed to extend their support, later formally announced that they would boycott the census following statements made by the Minister of Agrarian Services and Wildlife S.M. Chandrasena. The Minister had allegedly stated that 300 tuskers and elephant calves would be identified, captured and domesticated during the elephant census for the purpose of carrying caskets in Peraheras. Since these alleged statements surfaced the question lies as to whether the wild elephants are being removed from their habitat for domestication purposes.
Wildlife groups critisised Minister S. M. Chandrasena’s statements and claimed that the elephant census, which would have been an ideal step towards conserving elephants, was now being used as an apparatus to identify the whereabouts of elephant calves with favourable traits to capture and domesticate them. Environmental groups said the issue called for serious concern over the elephant population of the country and the threats they face.
Environment Conservation Trust (ECT) President Sajeewa Chamikara said the country harbours 10% of the Asian Elephant population and a better part of these elephants are elderly. From 1990 to 2000 there was an average of 150 elephant deaths per year. During the next decade, this number had reached 200 deaths per year. “Ill-planned developmental projects, the ongoing human elephant conflict, elephant drives, railroad accidents and electrocution are among the threats faced by these endangered megaherbivores,” Chamikara said.
The domesticated elephant population in the country is being used for elephant-back safaris while elephants are still used for transporting logs in areas such as Kalutara, Ratnapura and Kegalle. Tamed elephants are often included in cultural pageants and Peraheras carrying caskets. However, elephants are used in pursuit of lucre more often than for the purpose of serving the temple or cultural needs. Furthermore they are used as symbols of social prestige by influential people, Chamikara said.
“It is important to consider the fate of domesticated elephants. Most of these elephants are ill-treated, suffer from malnutrition and many meet with tragic, untimely deaths,” he said. There have been attempts to tame wild elephants which have resulted in them being beaten to death, he said.
Owners of tamed elephants, sometimes choose not to breed elephants as they have long gestation and suckling periods and cannot be employed to earn money for the owners until two years of age. Therefore elephants sometimes die without contributing to the breeding gene pool, he said. Height and tusk bearing genes of elephants are now less commonly seen as there is less breeding of wild elephants which in turn is obstructing the circulation of genes in the elephant population, he explained. Consequently, the percentage of tuskers in Sri Lankan has gone down to 7-8% of the males.
He explained that captive breeding is a feasible option to make up for a shortage of tamed elephants. Captive breeding of elephants has been very successful at the Pinnawala Elephant Orphanage and some 50 elephant births have taken place since 1975, he said. The required technical knowledge is available in the country to promote elephant conservation but he said it is not taking place adequately.
“Moreover, the material prepared for the reference of the participants of this census indicates that subjective data such as the orientation of the tusks were to be recorded. In a scientific census such subjective data are not recorded. The dubious nature of the objective behind this census is reflected by this. Capturing elephants from the wild in such a manner paves the way for the extinction of these valuable animals,” he said. The objectives of an elephant census he said should be identification of frequent haunts of elephants, declaration of such identified areas as well ensuring protected areas for elephants.
Environmental Lawyer Jagath Gunawardena said according to provisions in the Fauna and Flora Protection Ordinance, it is illegal to domesticate an elephant. According to the Fauna and Flora Protection Ordinance, only the Department of Wildlife Conservation has the authority to capture elephants from the wild, if an elephant is identified as harmful to the crops or the public.
The Diyawadana Nilame of the Dalada Maligawa Pradeep Nilanga Dela said the allegations made against elephant owners are unacceptable. “Certain NGOs and other organisations have talked about the captivity of elephants but they have only done so to earn money out of it. For them it is something to be gambled with. Their allegations are very unfair. It is a tradition that was adopted by the early kings and even by Lord Buddha. They have no means of proving that these animals are brutally harassed although they claim that this is the case,” the Diyawadana Nilame said.
He said history has shown that bestowing elephants as gifts to the Dalada Maligawa had been very common in Sri Lanka for several centuries. Sri Lankan leaders such as J.R Jayawardena, Ratnasiri Premadasa, Chandrika Bandaranaike Kumaratunge and even the current President Mahinda Rajapaksa have customarily presented elephants to the temple as they are considered invaluable gifts that symbolize the cultural and historical significance of the Dalada Maligawa.
There are nearly 110 elephants in captivity, in Sri Lanka many of which are over 50 years of age. Owing to their old age, the Diyawadana Nilame explained, the fitness levels of the elephants are slowly deteriorating. The temple is consequently facing a scarcity of young elephants and it is impossible to find elephants of a suitable age, ideally elephant calves of about 25 years, to include in the annual Kandyan Dalada Perahera. The Dalada Perahera traditionally comprises of 100 elephants, an age old custom embraced by the temple.
The Diyawadana Nilame is also the President of the Association of Owners of Tamed Elephants (AOTE) which comprises of 85 members. One of the members, Villangoda Mahaththaya owns the biggest tusker while the elephant owner with the largest number of elephants has some 20 elephants, he says.
“Maintaining an elephant is a difficult task and an expensive one at that and therefore requires commitments and resources to own an elephant. An elephant’s meals for a day costs some Rs.1500. Daily wages for the mahouts and their assistants is an estimated Rs.65,000,” he said. To tame wild elephants a number of traditional methods and new methods are employed. He said the use of a cage more than 5000 square feet long will be utilized in future to domesticate, a system, he said, is being used in many parts of Africa today.
Wildlife Department Director General H.D Ratnayake denied that the government had any expectations of capturing elephants for domestication during the survey. The Wildlife Department’s mandate, he said, was not to domesticate elephants although allegations have been made to that effect. “We do not have any intentions of domesticating any elephants. Our aim is to ensuring elephant conservation, set up a management plan to prevent the damage to elephant habitats as well as to mitigate the human-elephant conflict,” he said.
The purpose of the census and survey in August he assured was to ascertain the elephant population and its composition. Through this method the number of tuskers, sub-adults (4.5 to six feet in height, adults (over six feet in height), juveniles (less than three feet in height) were determined. He said however that selected rogue elephants and stranded elephants that are currently with the Pinnawala elephant orphanage will be donated for domestication to temples.
For that reason while wild elephants will be conserved and protected in their natural habitat, the wildlife department has identified the requirement of elephants for temples.
http://print.dailymirror.lk/opinion1/56595-olindhi-jayasundere.html
Thursday, September 22, 2011
Monday, September 19, 2011
Wild elephant kills man
[September 17 2011] (JJ)
A man who had taken temporary shelter in a house in the Thihariya jungle died following a attacked by a wild elephant. The deceased was identified as U.M. Lebbe Mohamed, a resident of Pulmudde. The deceased body was handed over to his relatives after the inquest.Vast improvements to Wilpattu National Park under Deyata Kirula
Nimal WIJESINGHE
The Wilpattu National Park Development Programme, a key venture under the Deyata Kirula 2012 overall development plan is being accelerated on the instructions of Wildlife Conservation Minister S M Chandrasena.
North Western Wildlife Zonal Assistant Director W.S. Weragama told the Daily News that the construction of the 95 kilometre long protective electrified fence around a major section of the sanctuary would begin today under the Deyata Kirula Programme at a cost of Rs 40 million.
The fence will run via Mahawilachchiya, Kukulkatuwa, Oyamaduwa, Hunuwilagama, Kalaoya, Thantirimale, Malwathuoya etc preventing heards of wild jumbos migrating to the nearby habitations in the future, according to Weragama.
Referring to the main infrastructural development programme being implemented under the Deyata Kirula in Wilpattu the Assistant Director said, that it has been planned to construct a internal road network of 100 kilometres covering the area close to the new proposed two new entrances to the park at Wilachchiya and Thantirimale areas.
"In addition to the present four circuit bungalows eleven new bungalows are being constructed close to the Wilpattu boundaries in Modaragam Aru, Kalaoya and along the costal zone. A sum of Rs 400 million has been allocated for the projects," Weragama disclosed.
Also being assisted by the Archaeological authorities and guided by Ven Ellawala Medhananda Nayake Thera the renowned archaeologist a comprehensive plan is being implemented to protect all sites of archaeological and historical importance scattered in the sanctuary he said. http://www.dailynews.lk/2011/09/19/news32.asp
The Wilpattu National Park Development Programme, a key venture under the Deyata Kirula 2012 overall development plan is being accelerated on the instructions of Wildlife Conservation Minister S M Chandrasena.
North Western Wildlife Zonal Assistant Director W.S. Weragama told the Daily News that the construction of the 95 kilometre long protective electrified fence around a major section of the sanctuary would begin today under the Deyata Kirula Programme at a cost of Rs 40 million.
The fence will run via Mahawilachchiya, Kukulkatuwa, Oyamaduwa, Hunuwilagama, Kalaoya, Thantirimale, Malwathuoya etc preventing heards of wild jumbos migrating to the nearby habitations in the future, according to Weragama.
Referring to the main infrastructural development programme being implemented under the Deyata Kirula in Wilpattu the Assistant Director said, that it has been planned to construct a internal road network of 100 kilometres covering the area close to the new proposed two new entrances to the park at Wilachchiya and Thantirimale areas.
"In addition to the present four circuit bungalows eleven new bungalows are being constructed close to the Wilpattu boundaries in Modaragam Aru, Kalaoya and along the costal zone. A sum of Rs 400 million has been allocated for the projects," Weragama disclosed.
Also being assisted by the Archaeological authorities and guided by Ven Ellawala Medhananda Nayake Thera the renowned archaeologist a comprehensive plan is being implemented to protect all sites of archaeological and historical importance scattered in the sanctuary he said. http://www.dailynews.lk/2011/09/19/news32.asp
PM told "don’t gift elephant to Manila Zoo"
September 17, 2011, 7:08 pm
"I beg you to cancel plans to condemn another elephant to a life of confinement, loneliness, and deprivation at a substandard facility like the Manila Zoo.... We beg you to take immediate action to prevent the transfer of any animals from your country," said Jason Baker, vice-president of International Operations of People for the Ethical Treatment of Animals (Peta), in a letter to Jayaratne, a copy of which was given to Gulf News.
Sri Lanka’s plan to send a baby elephant to mark the 50 years of diplomatic ties between Manila and Colombo "will result in the elephant being sentenced to a lifetime of misery at the Manila Zoo", said Baker, adding this "decision will surely reflect poorly on Sri Lanka".
"If you care about elephants, you would never send one to the Manila Zoo to suffer for the rest of their life," said Baker who recounted in detail the suffering of Mali, as one example of mistreatment of elephants at the city’s zoo.
http://www.island.lk/index.php?page_cat=article-details&page=article-details&code_title=34863
Manila: A Manila-based animal rights group called on Sri Lankan Prime Minister D.M. Jayaratne not to send a baby elephant to Manila Zoo, which the group described as a "decrepit and sub-standard facility" that had reduced another elephant named Mali to a terrible state.
"I beg you to cancel plans to condemn another elephant to a life of confinement, loneliness, and deprivation at a substandard facility like the Manila Zoo.... We beg you to take immediate action to prevent the transfer of any animals from your country," said Jason Baker, vice-president of International Operations of People for the Ethical Treatment of Animals (Peta), in a letter to Jayaratne, a copy of which was given to Gulf News.
Sri Lanka’s plan to send a baby elephant to mark the 50 years of diplomatic ties between Manila and Colombo "will result in the elephant being sentenced to a lifetime of misery at the Manila Zoo", said Baker, adding this "decision will surely reflect poorly on Sri Lanka".
"If you care about elephants, you would never send one to the Manila Zoo to suffer for the rest of their life," said Baker who recounted in detail the suffering of Mali, as one example of mistreatment of elephants at the city’s zoo.
http://www.island.lk/index.php?page_cat=article-details&page=article-details&code_title=34863
Friday, September 16, 2011
පිලිපීනයට ශ්රී ලංකාවෙන් අලි පැටියෙක්
රනිල් ධර්මසේන
පිලිපීනයේ මැනිලා සත්වෝද්යානයට අලි පැටවකු පරිත්යාග කිරීමට ඇමැති මණ්ඩලය තීරණය කර ඇත.
පිලිපීන රාජ්යය සමග රාජ්යතාන්ත්රික සම්බන්ධතා ආරම්භ කර 50 වසරක් සම්පූර්ණවීම නිමිත්තෙන් මැනිලා නගරාධිපතිගේ ඉල්ලීම පරිදි මෙම අලි පැටවා පරිත්යාග කෙරේ.
අගමැති දි. මු. ජයරත්න මහතා මෙම යෝජනාව ඇමැති මණ්ඩලයට ඉදිරිපත් කර ඇත.
http://www.divaina.com/2011/09/16/news23.html
පිලිපීනයේ මැනිලා සත්වෝද්යානයට අලි පැටවකු පරිත්යාග කිරීමට ඇමැති මණ්ඩලය තීරණය කර ඇත.
පිලිපීන රාජ්යය සමග රාජ්යතාන්ත්රික සම්බන්ධතා ආරම්භ කර 50 වසරක් සම්පූර්ණවීම නිමිත්තෙන් මැනිලා නගරාධිපතිගේ ඉල්ලීම පරිදි මෙම අලි පැටවා පරිත්යාග කෙරේ.
අගමැති දි. මු. ජයරත්න මහතා මෙම යෝජනාව ඇමැති මණ්ඩලයට ඉදිරිපත් කර ඇත.
http://www.divaina.com/2011/09/16/news23.html
Sri Lanka gifts baby elephant amidst healthy population growth Philippines- Sri Lanka golden jubilee of bilateral relations
by Zacki Jabbar
Sri Lanka is to donate a baby elephant to the Philippines to mark the golden jubilee of bilateral relations between the two countries.
Acting Media Minister Lakshman Yapa Abeywardena told journalists in Colombo yesterday that the Cabinet of ministers had approved a proposal by Prime Minister D. M. Jayaratne to donate a baby elephant from the Pinnawela Elephant Orphanage to the Manila Zoo.
A recent official survey of Sri Lanka’s elephant population indicated that it was growing at a healthy rate and had reached 5,880.
The Cabinet, he said, also decided to commemorate World Habitat Day on October 3, this year.
Since 1986, the first Monday in October had been declared as World Habitat Day, Abeywardena said adding that the objective was to draw the attention of all stakeholders to problems pertaining to housing and settlements with a view to finding solutions.
A Memorandum submitted by Environment Minister Anura Priyadbarshana Yapa, to launch this year’s National Tree Planting Programme -’Deyata Sevana’ on November 15, from ‘Ranaviru Upahara Sandahiruseya’ in Anuradhapura was also approved by the Cabinet, he said.
Abeywardena, said that the tree planting programme will be implemented in collaboration with all Ministries, Departments, Corporations, Statutory Boards, Provincial Councils, focal Authorities and District and Divisional Secretariats.
Among the other decisions taken, he said, was to conduct the National Health Week from October 3 to 9.
http://www.island.lk/index.php?page_cat=article-details&page=article-details&code_title=34696
Sri Lanka is to donate a baby elephant to the Philippines to mark the golden jubilee of bilateral relations between the two countries.
Acting Media Minister Lakshman Yapa Abeywardena told journalists in Colombo yesterday that the Cabinet of ministers had approved a proposal by Prime Minister D. M. Jayaratne to donate a baby elephant from the Pinnawela Elephant Orphanage to the Manila Zoo.
A recent official survey of Sri Lanka’s elephant population indicated that it was growing at a healthy rate and had reached 5,880.
The Cabinet, he said, also decided to commemorate World Habitat Day on October 3, this year.
Since 1986, the first Monday in October had been declared as World Habitat Day, Abeywardena said adding that the objective was to draw the attention of all stakeholders to problems pertaining to housing and settlements with a view to finding solutions.
A Memorandum submitted by Environment Minister Anura Priyadbarshana Yapa, to launch this year’s National Tree Planting Programme -’Deyata Sevana’ on November 15, from ‘Ranaviru Upahara Sandahiruseya’ in Anuradhapura was also approved by the Cabinet, he said.
Abeywardena, said that the tree planting programme will be implemented in collaboration with all Ministries, Departments, Corporations, Statutory Boards, Provincial Councils, focal Authorities and District and Divisional Secretariats.
Among the other decisions taken, he said, was to conduct the National Health Week from October 3 to 9.
http://www.island.lk/index.php?page_cat=article-details&page=article-details&code_title=34696
Thursday, September 15, 2011
ගජමුතු ජාවාරම් කළ සිව් දෙනෙක් අත්අඩංගුවට
ගජමුතු ජාවාරමේ යෙදුණු කාන්තාවක ඇතුළු සිව් දෙනකු ගජමුතු දෙකක් හා හෙරොයින් තොගයක් සමඟ මාතලේ පොලිස් විශේෂ විමර්ශන අංශය විසින් අත්අඩංගුවට ගෙන ඇත.
රත්නපුර සිට බකමූණ ප්රදේශයට මේවා අලෙවි කිරීමට යමින් සිටියදී මාතලේ ඇල්වලදී අත්අඩංගුවට ගෙන ඇත.
අත්අඩංගුවට ගත් සැකකරුවන් මාතලේ මහෙස්ත්රාත් අතිරේක දිසා විනිසුරු චතුරිකා ද සිල්වා මහත්මිය හමුවට ඉදිරිපත් කෙරිණි. ගජමුතු සන්තකයේ තබා ගැනීමේ වරද සම්බන්ධයෙන් රත්නපුර පදිංචි කේ. එල්. ඩී. විඡ්ලා සම්පත් අසංගනී නමැති සැකකාරිය රුපියල් ලක්ෂයක ශරීර ඇප සහ රුපියල් දස දහසක මුදල් ඇප මත මුදාහැරිණි.
http://www.divaina.com/2011/09/15/news19.html
සීගිරිය අවට වල් අලි බියක්
සීගිරිය සහ අවට ගම්මාන රැසක ප්රචණ්ඩ ලෙස හැසිරෙමින් සැරිසරන වන අලියකු හේතුවෙන් ප්රදේශයේ ජනතාවගේ ජන ජීවිතය සම්පූර්ණයෙන් අඩාල වී තිබේ.
සීගිරිය, කලාපුරය, මයිල්ලත්තෑව, සීගිරිමුල්ල, පොල්ලෑත්තෑව ආදී ගම්මානවල සැරිසරන මෙම අලියා 13 දා (පෙරේදා) රාත්රියේ හේනට යමින් සිටි සිව්දරු පියෙකුට පහරදී බරපතළ තුවාල සිදු කර ඇති අතර සීගිරිය, කලාපුරයේ පදිංචි ඩබ්ලිව්. ඇම්. ලොකුබණ්ඩා මහතා ද පහර කෑමට ලක්ව ඇත. ප්රදේශයේ වී ලොකු ලූනු සහ එළවළු වගා බිම් රැසක්ද ගත වූ සති කීපය තුළ විනාශ කර දමා ඇති බව ප්රදේශවාසීහු සඳහන් කරති.
ප්රචණ්ඩ ලෙස සැරිසරන මෙම අලියා වෙනත් ප්රදේශයකට රැගෙන යා යුතු බවට වනජීවී නිලධාරීන් විසින් හඳුනාගෙන ඇත.
http://www.divaina.com/2011/09/15/provin01.html
Tuesday, September 13, 2011
හීලෑ අලි ඇතුන් වඳවීමට හීලෑ අලි ඇත් අයිතිකරුවනුත් ඍජුවම වගකිව යුතුයි.
By Elephants of Sri Lanka
හීලෑ අලි ඇතුන් වඳවීමට හීලෑ අලි ඇත් අයිතිකරුවනුත් ඍජුවම වගකිව යුතුයි. ඔවුන් පින්නවලින් හෝ කැළයෙන් අල්ලා හෝ රජයෙන් අලි ලබාදෙන තුරු බලාසිටී. අතීතයේ හීලෑ අලි ලබා ගත්තේ මේ දෙවිදියට පමනක් නොවේ. හීලෑ අලි සංචිතය තුලින්ම පැටව් බෝ කර ගැනීම බහුලව සිදුවිය. නමුත් දශකයකට වැඩි කාලයක සිට හීලෑ අලින්ගෙන් පැටවෙකු ලබා ගැනීමට ඔවුන් අසමත් විය. දැනට ඔවුන් සතුව සිටින අලින්ගෙන් පැටව් ලබාගෙන හීලෑ අලි සංචිතය වර්ධනය කර ගැනීමට ඔවුන් කිසිම උත්සහයක් ගන්නේ නැත. ඊට හේතුව අලියෙකු ගැබ්ගත් විට එම මව් සතා වසර 2 1/2කට ආසන්න කාලයක් පෙරහැරට හෝ වෙනත් කාර්යයන් සඳහා භාවිතා කල නොහැක. එනම් එම සතාගේ ගැබ් කාලය (මාස 22) මුළුල්ලේම හා පැටවා කුඩා කාලය මුළුල්ලේත් ආහාර හා බෙහෙත් ලබාදෙමින් කිසිදු ආදායමක් නොමැතිව නඩත්තු කළ යුතුය.
තවද ඉතිරිවී සිටින අලි ඇතුන් රැක ගැනීමට වඩා එම සතුන්ගෙන් මුදල් උපයා ගැනීමට ඔවුන් වැඩි වෙහසක් දරයි. එම සතුන් ප්රවාහනය කරන ලොරි රථ වල තත්වය දුටුවිට ඕනෑම කෙනෙකුට එය අවබෝධ කරගත හැක. පසුගිය වසර කිහිපය තුලදී ලොරි රථ පෙරලීම හා ඇත්ගොව්වන්ගේ නොසැලිකිලිමත්භාවය හේතුවෙන් අලි ඇතුන් කිහිපදෙනෙකුම අප රටෙන් තුරන් විය.
එමෙන්ම පෙරහැර කර්මාන්තයට අවශ්ය අලි ඇතුන් පුද්ගලික අංශය හරහාම සිදුවීම අත්යවශ්ය නැති බව අප අවධාරණය කරන්නෙමු. පින්නවල අලි සංරක්ෂණාගාරය තුල හීලෑ අලි සංචිතයක් පවත්වා ගැනීම රජයට මූල්යම වශයෙන් මෙන්ම සතුන්ගේ පාර්ශවයෙන් හොඳ පියවරක් වනු ඇත.
මෙමගින් ඇතිවන වාසි හා මගහැරෙන අයහපත් නැඹුරුතාවන් පිළිබඳව ශ්රී ලංකා හරිත ව්යාපාරය මගින් අතිගරු ජනාධිපතිතුමන් හා සත්ත්වෝදන අධ්යක්ෂකතුමන් දැනුවත් කල නමුත් මේවන තෙක් ඒ පිළිබඳව යහපත් ප්රථිචාරයක් ලැබී නොමැත.
හීලෑ අලි ඇතුන් වඳවීමට හීලෑ අලි ඇත් අයිතිකරුවනුත් ඍජුවම වගකිව යුතුයි. ඔවුන් පින්නවලින් හෝ කැළයෙන් අල්ලා හෝ රජයෙන් අලි ලබාදෙන තුරු බලාසිටී. අතීතයේ හීලෑ අලි ලබා ගත්තේ මේ දෙවිදියට පමනක් නොවේ. හීලෑ අලි සංචිතය තුලින්ම පැටව් බෝ කර ගැනීම බහුලව සිදුවිය. නමුත් දශකයකට වැඩි කාලයක සිට හීලෑ අලින්ගෙන් පැටවෙකු ලබා ගැනීමට ඔවුන් අසමත් විය. දැනට ඔවුන් සතුව සිටින අලින්ගෙන් පැටව් ලබාගෙන හීලෑ අලි සංචිතය වර්ධනය කර ගැනීමට ඔවුන් කිසිම උත්සහයක් ගන්නේ නැත. ඊට හේතුව අලියෙකු ගැබ්ගත් විට එම මව් සතා වසර 2 1/2කට ආසන්න කාලයක් පෙරහැරට හෝ වෙනත් කාර්යයන් සඳහා භාවිතා කල නොහැක. එනම් එම සතාගේ ගැබ් කාලය (මාස 22) මුළුල්ලේම හා පැටවා කුඩා කාලය මුළුල්ලේත් ආහාර හා බෙහෙත් ලබාදෙමින් කිසිදු ආදායමක් නොමැතිව නඩත්තු කළ යුතුය.
තවද ඉතිරිවී සිටින අලි ඇතුන් රැක ගැනීමට වඩා එම සතුන්ගෙන් මුදල් උපයා ගැනීමට ඔවුන් වැඩි වෙහසක් දරයි. එම සතුන් ප්රවාහනය කරන ලොරි රථ වල තත්වය දුටුවිට ඕනෑම කෙනෙකුට එය අවබෝධ කරගත හැක. පසුගිය වසර කිහිපය තුලදී ලොරි රථ පෙරලීම හා ඇත්ගොව්වන්ගේ නොසැලිකිලිමත්භාවය හේතුවෙන් අලි ඇතුන් කිහිපදෙනෙකුම අප රටෙන් තුරන් විය.
එමෙන්ම පෙරහැර කර්මාන්තයට අවශ්ය අලි ඇතුන් පුද්ගලික අංශය හරහාම සිදුවීම අත්යවශ්ය නැති බව අප අවධාරණය කරන්නෙමු. පින්නවල අලි සංරක්ෂණාගාරය තුල හීලෑ අලි සංචිතයක් පවත්වා ගැනීම රජයට මූල්යම වශයෙන් මෙන්ම සතුන්ගේ පාර්ශවයෙන් හොඳ පියවරක් වනු ඇත.
මෙමගින් ඇතිවන වාසි හා මගහැරෙන අයහපත් නැඹුරුතාවන් පිළිබඳව ශ්රී ලංකා හරිත ව්යාපාරය මගින් අතිගරු ජනාධිපතිතුමන් හා සත්ත්වෝදන අධ්යක්ෂකතුමන් දැනුවත් කල නමුත් මේවන තෙක් ඒ පිළිබඳව යහපත් ප්රථිචාරයක් ලැබී නොමැත.
වද වී යන හීලෑ අලි - ඇත් පරපුර
2011 අගෝස්තු මස 11 16:36:33 | ලංකාදීප කර්තෘ මණ්ඩලය
හෙළ සංස්කෘතිය පුරාවටම සඳහන් වන හීලෑ අලි ඇතුන් එය ආරක්ෂා කරන දැවැන්ත පවුරක් හෝ ආවරණයක් ලෙස සැලකිය හැකිය. ප්රතාපවත් බවේ මෙන්ම විශාලත්වයේ සංකේතයක් ලෙස සැලකෙන අලියා හෙළ සංස්කෘතියේ වඩාත්ම කතාබහට ලක්වන සත්වයාය. එතරම්ම අලි ඇතුන් අප සංස්කෘතියට මහා ශක්තියක් වී ඇති බව පිළිගැනීමට සිදුවේ.
අතීතයේදී වරින්වර වනයෙන් අල්ලාගත් අලින්ගෙන් හා පින්නවල අලි අනාථාගාරයෙන් ශ්රී දළඳා මාළිගාව ඇතුළු විහාර දේවාල සඳහා ලබාදුන් අලි ඇතුන්ගෙන් හීලෑ අලි පරපුර වර්ධනය විය. එහෙත් මෑත කාලයේදී සැලකිය යුතු අලි සංඛ්යාවක් හීලෑ අලි පරපුරට අලූතෙන් ඇතුළත් නොවීමත්, වයෝවෘද්ධව සිටි අලි සංඛ්යාව බෙහෙවින් අඩුවී ඇත. මේ වන විට අප රටේ ඉතිරිව සිටින හීලෑ අලි ඇතුන්ගේ සංඛ්යාව සියයකට (100) ආසන්න වන අතර එයින් විසිදෙනකු (20) පමණ වාර්ෂිකව වෙසක් පොසොන් හා ඇසළ මාසවල මදකිපී ගාල් කිරීමට සිදුවේ. ඉතිරි අලි අසූ දෙනාගෙන් (80) දසදෙනෙක් (10) පමණ වයෝවෘද්ධව ඉතාම දුර්වල තත්ත්වයෙන් පසුවේ. දිවයිනේ සිටින හීලෑ අලි ඇතුන් සියදෙනා අතර දළ ඇතුන් සිටින්නේ විසි දෙදෙනකු (22) පමණි. එයින් කරඬුව වැඩම කරවීම සඳහා සුදුසු වූ ගති ලක්ෂණ වලින් මෙන්ම සුුදුසු සෞඛ්ය තත්ත්වයෙන් යුක්ත පරිනත දළ ඇතුන් වශයෙන් තෝරාගත හැක්කේ මහා කතරගම දේවාලයේ වාසනා, නැදුන්ගමුවේ රාජා සහ ඉන්දිරාජා යන සතුන් පමණි. මෙම තත්ත්වය නිසා එදා අලි ඇතුන් දෙසීයකට (200) ආසන්න සංඛ්යාවක් ගමන් කළ මහනුවර ඇසළ පෙරහරට පවා සහභාගි කරවා ගැනීමට හැකි තත්ත්වයේ අලි ඇතුන් සිටින්නේ හැත්තෑ (70) දෙනකු පමණි.
විශේෂයෙන් මහනුවර ඇසළ පෙරහරේ සහ අනෙකුත් පෙරහරවල කරඬුව හා දේවාභරණ වැඩම කරවීම ඉතාම භාරර වගකීමකි. මේ සඳහා යොදා ගනු ලබන දළ ඇතුන් තුළ ඉතා හොඳ ගතිලක්ෂණ තිබිය යුතුය. ඉතා හොඳින් වැඩුණු සිරුරක් ඇති, සෘජුව මෙන්ම තේජවන්තව හිස (ඉහකර ඔසවා සිටින, පිටකොන්ද (ආසනය) හොඳින් පිහිටා ඇති දළ යුගලය අලංකාර ලෙස ඉදිරියට නෙරා ඇති, තැන්පත් නුවණින් යුතු, උපශාන්ත ගමන් විලාසයක් සහිත සන්සුන් මනසකින් යුතු තීක්ෂණ බුද්ධියෙන් කරුණා ගුණයෙන් පරිපූර්ණ වූ මැදි වයසේ තැන්පත් ඇතුන් මේ සඳහා ඉතාම සුදුසුය.
මෙවන් තැන්පත් ගතිලක්ෂණවලින් හෙබි දළ ඇතුන්ගේ හිඟය නිසා වර්තමානයේ මේ සඳහා තරුණ අලි ඇතුන් යොදා ගත්තද අතීතයේ මේ සඳහා යොදාගනු ලැබුවේ වයස අවුරුදු හතළිහ (40) ඉක්මවූ සතුන්ය. එහෙත් දළ ඇතකු තරුණ වියේදීම මේ සඳහා පුහුණු කරවනු ලබයි. මෙසේ පුහුණු කරනු ලබන්නේ පැරණි චාරිත්රවාරිත්රවලට අනුකූලව වන අතර එය කරනු ලබන්නේ පෙරහර පවත්වන දිනක නොවේ. ප්රථමයෙන්ම අදාළ විහාරය හෝ දේවාලය ඉදිරියට ඇතා රැුගෙන විත් දණ නමස්කාරය කරවා මහා සංඝරත්නය විසින් සෙත්පිරිත් දේශනය කර පැන් ඉසින විට රන්සිවිගෙය සවිකරනු ලබන වකපුටුව නමැති කොටස ශුභ නැකතට ඇතාගේ පිට මත තැන්පත් කෙරේ.
ඉන්පසුව එයට අදාළ බඳපටි ආදිය තද කොට වකපුටුව මත රන්සිවිගෙය සවිකරනු ලැබේ. ඒ සමගම ඇඳුම් ආයිත්තම්ද පළඳවා මද දුරක් ඇවිද්දවා පුහුණුව ලබාදේ. පුහුණු කරන ලද මංගල හස්තියකු පිටේ රන්සිවිගෙය බැඳ අලංකාර වූ ඇඳුම් අන්දවා දළ කොපු පළඳවා විදුලි බුබුළුවලින් සරසා, දෙකන්වල චාමර සවිකර මුල්වරට කරඬුව තැන්පත් කරන්නේද ශුභ නැකතකටය. එසේ පාවඩ මත පෙරහරේ ගමන් කරන ඇතාට ගෙවදුනාට පසුව කැවුම් හා කිරිබත්වලින් සංග්රහ කරනු ලැබේ.
මෙම ඇතුන්ගේ වස්දොස් දුරුවීම සඳහා ශ්රී දළඳා මාලිගාව ප්රධාන කොට ඇති පැරණි විහාර දේවාලවල සෙත්පිරිත් දේශනා කිරීම, පිරිත් පැන් ඉසීම මෙන්ම දේවපූජා ආදිය පැවැත්වෙයි. සබරගමුව මහා සමන් දේවාලයේ දේවාභරණ වැඩම කරවන ඇතා ගෙවදුනාට පසුව විශාල කැවුම්වලින් ඇතාගේ පාද තවා සමන් දෙවියන් උදෙසා, විශේෂ පූජා පවත්වා ඇතාගේ නිරෝගි බව ප්රාර්ථනය කෙරේ. එමෙන්ම අලූත්නුවර ශ්රී දැඩිමුණ්ඩ මහා දේවාලයේද ප්රථමවරට දේවාභරණ වැඩම කරවන ඇතුන්ගේ වස්දොස් දුරුවීමට රැයක් පහන් වනතුරු ශාන්තිකර්මයක් කර දෙහි ආදිය කපනු ලැබේ. කරඬුව හා දේවාභරණ වැඩම කරවීමට කැප කරන ඇතකු පිට කිසිම දිනක කාන්තාවක් නංවන්නේ හෝ අවමංගල කටයුතු කරන ස්ථාන ආසන්නයට රැගෙන යන්නේ හෝ නැත.
මහනුවර ඇසළ පෙරහරේ දළදා කරඬුව වැඩම කරවීම ඇතකු ලබන උතුම්ම අවස්ථාවයි. මෙම කටයුත්ත සඳහා යොදා ගන්නා දළ ඇතුන්හට නිරෝගි සුවය හා ආරක්ෂාව පතා මල්වතු අස්ගිරි උභය මහා විහාරීය මහානායක හිමිපාණන් වහන්සේලා ඇතුළු මහා සංඝරත්නය විසින් සෙත්පිරිත් දේශනා කර දියවඩන නිලමේතුමන්ද සමග කැවුම් කිරිබතින් සංග්රහ කර ආශිර්වාද කරනු ලැබීම සිරිතකි. දැනට වසර විසිපහකට පමණ පෙරදී මහනුවර ඇසළ පෙරහරේ කරඬුව හා දේවාභරණ වැඩම කරවීමට මෙන්ම පෙරහරේ අනෙකුත් ස්ථානවල ගමන් කරවීමට අවශ්ය තරම් හීලෑ අලි ඇතුන් සිටි බැවින් එකල පෙරහරේදී අලි ඇතුන් සිය ගණනින් දැකගත හැකි විය. එහෙත් වර්තමානයේ මහනුවර පෙරහරට අලි ඇතුන් හැත්තෑවක් ගෙන්වා ගැනීමත් විශාල අභියෝගයක් වී තිබේ.
හීලෑ අලි ඇතුන්ගේ සංඛ්යාව වර්ධනය නොවීමත් දැනට සිටින වයෝවෘද්ධ සතුන් දිනෙන් දින මිය යාමත් පෙරහර සංස්කෘතිය පවත්වාගෙන යාමට විශාල ගැටලූවක් වී තිබේ.
පසුගිය වර්ෂ දෙකතුළදී පමණක් ගංගාරාමයේ නවම් රාජා, බෙල්ලන්විල අලියා, පස්ගම විහාරයේ අලියා, ගඟහගෙදර ඇතින්නි, දෙහිදෙනියේ ඇතින්නි, අරංගල්ල මහතාගේ ඇතින්නි, හොඳැල්ලේ ඇතින්නි, මිල්ලතේ සරත්චන්ද්ර රාජකරුණා මහතාගේ ඇතින්නියන් දෙදෙනා, මිල්ලන්ගොඩ රාජා ඇතුළුව තවත් වයෝවෘද්ධ අලි ඇත්තු කිහිප දෙනෙක් මියගියහ.
ජීවමාන අලි ඇතුන් සොයා ගැනීමට ඇති දුෂ්කරතාව නිසා ග්රාමීය පෙරහර සංවිධානය කරන ඇතැම් අය විසින් කෘත්රිමව සාදා සරසන ලද අලි පෙරහරේ රැගෙන යාමට පටන්ගෙන තිබේ. හීලෑ අලි පරපුර මෙසේ සීග්රයෙන් අවසන් වුවහොත් වැඩිකල් ගතවීමට පෙර ග්රාමීය පෙරහරවල පමණක් නොව මහනුවර පෙරහර ඇතුළු අනෙකුත් ඓතිහාසික පෙරහරවල කරඬුව හා දේවාභරණ වැඩමකරවීමට කෘති්රම අලි ඇතුන් යොදා ගැනීමට සිදුවනු නියතය.
මේ පිළිබඳව රජයේ අවධානය යොමුකර වාර්ෂිකව පෙරහර පවත්වනු ලබන විහාර හා දේවාලවලට මෙන්ම අලි ඇතුන් නඩත්තු කිරීමට පළපුරුද්ද හා සියලූ පහසුකම් ඇති අයට පින්නවල අලි අනාථාගාරයේ සිටින අතිරික්ත සතුන් කිහිපදෙනකු ලබාදෙන ලෙසත්, රාජ්ය මට්ටමින් සාකච්ඡා කර වෙනත් ආසියාතික රටකින් දළ ඇතුන් කිහිපදෙනකු ගෙන්වා දෙන ලෙසත් ශ්රී ලංකාවේ හීලෑ අලි ඇතුන් අයිතිකරුවන්ගේ සංවිධානයේ සභාපති නිලංග දෑල දියවඩන නිළමේතුමන් රජයෙන් විශේෂ ඉල්ලීමක් කර තිබේ.
කෙසේ වෙතත් දැනට පින්නවල අලි අනාථාගාරයේ ඇතිවී තිබෙන්නාවූ තදබදය ඇතුළු තවත් ගැටලූ කිහිපයක් නිසා එහි සිටින අතිරික්ත අලි කිහිපදෙනකු සංස්කෘතික කටයුතුවලට පමණක් යොදවා ගතයුතුය යන කොන්දේසියට යටත්ව තෝරාගත් විහාර දේවාලවලට රැකබලා ගැනීමේ පදනම මත බාරදීමට ආරම්භ කර තිබීම පිළිබඳව සතුටු විය හැකිවන අතර එය හීලෑ අලි ඇතුන්ගේ අඩුව පිරවීමට යම් තරමකින් හෝ ඉවහල් වනු ඇත.
හීලෑ අතුන් හිමියන්ගේ සංගමයේ ලේකම් දම්සිරි බණ්ඩාර කරුණාරත්න
මාළිගාවේ කරඬුව වැඩම කරවීමට සූදානම් වන නැදුන්ගමුවේ රාජා ඇතා
දැනට ඉතිරිව සිටින දළ ඇතුන් 18 දෙනෙකු පසුගිය වසරේදී මහනුවර ශ්රී දළදා මාළිගාව ඉදිරියේ
පින්නවල අලියා අලි අමාරුවක
2011 සැප්තැම්බර් මස 09 14:17:16 | රූපරත්න පියදාස
තව වසර දහයකින් පින්නවල අලි අනාථාගාරයේ අලි ඇතුන් විරූපීවීමේ අවදානමක් ඇතැයි මාලදිවයිනේ ශ්රී ලංකා තානාපති ඩික්සන් දෑල මහතා යාල වනෝද්යානයේ දී ප්රකාශ කෙළේය. ඇවිදීම සඳහා අලියකුට වර්ග කිලෝමීටර් දහයක් පමණ ඕනෑ. අලියකුට ලූණු ඕනෑ ඒ වගේම පෝෂ්යදායි කෑම බීම ඕනෑ. පින්නවල දී ඒ පහසුකම් නැති නිසා අනාගත අලි ඇතුන් විරූප වීමේ අවදානමක් ඇතැයි ඔහු කීවේය.
තව වසර දහයකින් පින්නවල අලි අනාථාගාරයේ අලි ඇතුන් විරූපීවීමේ අවදානමක් ඇතැයි මාලදිවයිනේ ශ්රී ලංකා තානාපති ඩික්සන් දෑල මහතා යාල වනෝද්යානයේ දී ප්රකාශ කෙළේය. ඇවිදීම සඳහා අලියකුට වර්ග කිලෝමීටර් දහයක් පමණ ඕනෑ. අලියකුට ලූණු ඕනෑ ඒ වගේම පෝෂ්යදායි කෑම බීම ඕනෑ. පින්නවල දී ඒ පහසුකම් නැති නිසා අනාගත අලි ඇතුන් විරූප වීමේ අවදානමක් ඇතැයි ඔහු කීවේය.
Monday, September 12, 2011
දිය පිපාසයෙන් පීඩිත වල් අලි ගම් වදිති
සටහන හා ඡායාරූපය - එප්පාවල සමූහ
තලාවට නුදුරුව ඇති තිරප්පනේ ප්රදේශය කැලෑබද ගම්මානයකි. ගම්මානයේ තැනින් තැන එළි පෙහෙළි කරගෙන ගෙවල් දොරවල් හදාගෙන පාරම්පරික මේ වනගත පරිසරයේ පවුල් පනහක් හැටක් කල දවස ගෙවති. ඔවුන් ගේ දිවි පෙවෙත ගෙවෙන්නේ ගමේ වැව වූ තිරප්පනේ වැව හරහා ය. තිරප්පනේ ගම පෙරදා සිට පැවත එන වැව් ගම්මානයකි. මේ වැව් ගම්මානයට යාබද කැලෑ කුට්ටිවල වල්අලි රංචු පිටින් වෙසෙති. ඔව්හු කැලෑවේද, ගම්මු ගෙවල්වල ද ජීවත් වූහ. ගම්මුද අලි ඇතුන්ද ගමේ වැවෙන් ප්රයෝජන ගත්හ.
පතුලටම සිඳී ගිය තිරප්පනේ වැව
හැමදාමත් ගොම්මන් වෙලාවට අලිමංතලා දිගේ එළිබහින අලි රංචු වැවට බැස පිපාසය සංසිඳුවා ගෙන පැය දෙකතුනේ දිය කෙළියේ රැඳී සිට නැවත වැවෙන් ගොඩවී අලි බඩවල් පුරවා ගන්නට කැලේට වදිති. මේ අලින් ගේ යාමය නිසා මේ වෙලාවට කිසිවෙකු වැවට එන්නේ නැත. මේ දිනවල රජරටට පවත්නා දැඩි නියගය නිසා බොහෝ ඇල - දොළ - වැව් – අමුණු සිඳී ගොස් ඇත. තරප්පනේ වැවද පතුලටම සිඳී ගොස් තිබේ. ගහ කොළ වේලීම නිසා අලි ඇතුන්ට කෑම හිඟ විය.
වැව් අමුණු වේලීයාම නිසා බීමද හිඟ විය. දැන් අලි ඇත්තු වියරු වී සිටිති. පසුගියදා පුරුදු පරිදි අලි රංචුව ගොම්මං වෙලාවට අලි මං තලාවලින් එළියට බැස තිරප්පනේ වැවට පාත් වූයේ පිපාසය සංසිඳුවා ගන්නට ය. ඒත් වැවේ දිය පොදක්වත් නැත. එයින් වියරු වැටුණ අලි රංචුව වැව පාමුල පිහිටි පියසේන ගේ පීදෙන වයසේ තිබූ අක්කරයක් තරම්වූ කෙසෙල් කොටුවට කඩා වැදුණි. පිපාසයෙන් පීඩිතව සිටි අලි රංචුව කෙසෙල් පඳුරුවලට හොඬවැල් තියා ගත්හ. එකිනෙක ගස් උදුරා හක්කට ගෙන උරාබී හපකර දමා පිපාසය සංසිඳවා ගෙන හිමිදිරි පාන්දර ආපසු හැරුණි.
වැව් අමුණු වේලීයාම නිසා බීමද හිඟ විය. දැන් අලි ඇත්තු වියරු වී සිටිති. පසුගියදා පුරුදු පරිදි අලි රංචුව ගොම්මං වෙලාවට අලි මං තලාවලින් එළියට බැස තිරප්පනේ වැවට පාත් වූයේ පිපාසය සංසිඳුවා ගන්නට ය. ඒත් වැවේ දිය පොදක්වත් නැත. එයින් වියරු වැටුණ අලි රංචුව වැව පාමුල පිහිටි පියසේන ගේ පීදෙන වයසේ තිබූ අක්කරයක් තරම්වූ කෙසෙල් කොටුවට කඩා වැදුණි. පිපාසයෙන් පීඩිතව සිටි අලි රංචුව කෙසෙල් පඳුරුවලට හොඬවැල් තියා ගත්හ. එකිනෙක ගස් උදුරා හක්කට ගෙන උරාබී හපකර දමා පිපාසය සංසිඳවා ගෙන හිමිදිරි පාන්දර ආපසු හැරුණි.
http://www.dinamina.lk/2011/09/13/_art.asp?fn=r1109134
සධාතුක කරඬුව වැඩම කිරීමට ඉන්දියාවෙන් දළ ඇතුන්
අසේල කුරුළුවංශ සහ තිලක් පුෂ්පකුමාර
මහනුවර ඇසළ පෙරහරේ සධාතුක කරඬුව වැඩම කරවීම සඳහා පරිණත දළ ඇතුන් කිහිප දෙනකු මෙරටට ලබාදීමට ඉන්දීය රජය එකඟතාව පළ කර තිබේ.
ජනපති මහින්ද රාජපක්ෂ මහතා ඉන්දීය රජයෙන් කළ ඉල්ලීමකට අනුව මෙම දළ ඇතුන් ලබාදීමට ඉන්දීය රජයේ අවධානය යොමුවූ බව ශ්රී ලංකාවේ ඉන්දියානු මහ කොමසාරිස් අශෝක් කේ. කාන්ත් මහතා පැවැසීය.
අශෝක් කේ. කාන්ත් මහතා මේ සම්බන්ධව පසුගියදා (29) මල්වතු අස්ගිරි මහ නායක ස්වාමින්ද්රයන් වහන්සේ දෙනම දැනුවත් කරනු ලැබීය. මේ සම්බන්ධව තමන් විශේෂ අවධානය යොමු කර අදාළ සම්බන්ධීකරණ කටයුතු සිදුකරන බව මෙහිදී මහ කොමසාරිස්වරයා මහ නාහිමිවරු හමුවේ ප්රකාශ කෙළේය.
ශ්රී දළදා මාලිගාවේ පෙරහරේ සධාතුක කරඬුව වැඩම කරවීමට අද ඉතිරිව සිටින්නේ පරිණත දළ ඇතුන් තිදෙනකු බැවින් දළ ඇතුන් වැඩිපුර සංඛ්යාවක් ලබාදීම කෙරෙහි අවධානය යොමු කරන ලෙස මෙහිදී අස්ගිරි මහ නාහිමියෝ අශෝක් කේ. කාන්ත් මහතාගෙන් ඉල්ලීමක් කළහ.
http://www.dinamina.lk/2011/09/12/_art.asp?fn=n110912_2
මහනුවර ඇසළ පෙරහරේ සධාතුක කරඬුව වැඩම කරවීම සඳහා පරිණත දළ ඇතුන් කිහිප දෙනකු මෙරටට ලබාදීමට ඉන්දීය රජය එකඟතාව පළ කර තිබේ.
ජනපති මහින්ද රාජපක්ෂ මහතා ඉන්දීය රජයෙන් කළ ඉල්ලීමකට අනුව මෙම දළ ඇතුන් ලබාදීමට ඉන්දීය රජයේ අවධානය යොමුවූ බව ශ්රී ලංකාවේ ඉන්දියානු මහ කොමසාරිස් අශෝක් කේ. කාන්ත් මහතා පැවැසීය.
අශෝක් කේ. කාන්ත් මහතා මේ සම්බන්ධව පසුගියදා (29) මල්වතු අස්ගිරි මහ නායක ස්වාමින්ද්රයන් වහන්සේ දෙනම දැනුවත් කරනු ලැබීය. මේ සම්බන්ධව තමන් විශේෂ අවධානය යොමු කර අදාළ සම්බන්ධීකරණ කටයුතු සිදුකරන බව මෙහිදී මහ කොමසාරිස්වරයා මහ නාහිමිවරු හමුවේ ප්රකාශ කෙළේය.
ශ්රී දළදා මාලිගාවේ පෙරහරේ සධාතුක කරඬුව වැඩම කරවීමට අද ඉතිරිව සිටින්නේ පරිණත දළ ඇතුන් තිදෙනකු බැවින් දළ ඇතුන් වැඩිපුර සංඛ්යාවක් ලබාදීම කෙරෙහි අවධානය යොමු කරන ලෙස මෙහිදී අස්ගිරි මහ නාහිමියෝ අශෝක් කේ. කාන්ත් මහතාගෙන් ඉල්ලීමක් කළහ.
http://www.dinamina.lk/2011/09/12/_art.asp?fn=n110912_2
විල්පත්තුවේ සංවර්ධනයට මිලියන 390 ක් වැය කෙරේ
අනුර බාලසූරිය
විල්පත්තු ජාතික වනෝද්යානයේ වනජීවී සංරක්ෂණ කටයුතු හා සංචාරකයන්ගේ පහසුකම් වැඩිදියුණු කිරීමේ කටයුතු වෙනුවෙන් රුපියල් මිලියන 390 ක් වැය කෙරෙනු ඇතැයි වනජීවී සංරක්ෂණ දෙපාර්තමේන්තුවේ අධ්යක්ෂ ජනරාල් එච්. ඩී. රත්නායක මහතා සඳහන් කළේය.
ගොවිජන සේවා හා වනජීවී සංරක්ෂණ ඇමැති එස්. එම්. චJද්රසේන මහතාගේ උපදෙස් පරිදි "දැයට කිරුළ" වැඩසටහනට සමගාමීව මෙම සංවර්ධන කටයුතු සිදුකෙරෙනු ඇත.
සංචාරකයන් වෙනුවෙන් වනෝද්යානය තුළ මාර්ග කිලෝමීටර් 100 ක් පමණ ප්රතිසංස්කරණය කිරීමටත් සංචාරක නිවහන් තුනක් ඉදිකිරීමටත් සැලසුම් කර තිබේ.
වනෝද්යානයට ඇතුළුවීම සඳහා තන්තිරිමලේ හා සිලාවතුර ප්රදේශවලින් නව පිවිසුම් දොරටු දෙකක්ද ඉදිකෙරෙනු ඇත.
මේ අතර වනෝද්යානය තුළ සිටින වන සතුන්ගේ ජල අවශ්යතා වෙනුවෙන් ඒ තුළ තිබෙන වැව් පහක් ප්රතිසංස්කරණය කිරීමටත් කටයුතු යොදා ඇත.
මෙයට අමතරව වනෝද්යානය තුළ සිටින අලි ඇතුන් ගම්වැදීම වැළැක්වීමට ඔයාමඩුව ප්රදේශයෙන් කිලෝමීටර් 95 ක් දිගට විදුලි වැටක් ඉදිකිරීමටත් දෙපාර්තමේන්තුව පියවර ගෙන තිබේ.
http://www.divaina.com/2011/09/12/news13.html
විල්පත්තු ජාතික වනෝද්යානයේ වනජීවී සංරක්ෂණ කටයුතු හා සංචාරකයන්ගේ පහසුකම් වැඩිදියුණු කිරීමේ කටයුතු වෙනුවෙන් රුපියල් මිලියන 390 ක් වැය කෙරෙනු ඇතැයි වනජීවී සංරක්ෂණ දෙපාර්තමේන්තුවේ අධ්යක්ෂ ජනරාල් එච්. ඩී. රත්නායක මහතා සඳහන් කළේය.
ගොවිජන සේවා හා වනජීවී සංරක්ෂණ ඇමැති එස්. එම්. චJද්රසේන මහතාගේ උපදෙස් පරිදි "දැයට කිරුළ" වැඩසටහනට සමගාමීව මෙම සංවර්ධන කටයුතු සිදුකෙරෙනු ඇත.
සංචාරකයන් වෙනුවෙන් වනෝද්යානය තුළ මාර්ග කිලෝමීටර් 100 ක් පමණ ප්රතිසංස්කරණය කිරීමටත් සංචාරක නිවහන් තුනක් ඉදිකිරීමටත් සැලසුම් කර තිබේ.
වනෝද්යානයට ඇතුළුවීම සඳහා තන්තිරිමලේ හා සිලාවතුර ප්රදේශවලින් නව පිවිසුම් දොරටු දෙකක්ද ඉදිකෙරෙනු ඇත.
මේ අතර වනෝද්යානය තුළ සිටින වන සතුන්ගේ ජල අවශ්යතා වෙනුවෙන් ඒ තුළ තිබෙන වැව් පහක් ප්රතිසංස්කරණය කිරීමටත් කටයුතු යොදා ඇත.
මෙයට අමතරව වනෝද්යානය තුළ සිටින අලි ඇතුන් ගම්වැදීම වැළැක්වීමට ඔයාමඩුව ප්රදේශයෙන් කිලෝමීටර් 95 ක් දිගට විදුලි වැටක් ඉදිකිරීමටත් දෙපාර්තමේන්තුව පියවර ගෙන තිබේ.
http://www.divaina.com/2011/09/12/news13.html
Vehicle damaged in elephant attack
Text and pic by Sunbasinghe Bandara in Saliya Wewa
A vehicle, belonging to the Gaja Mithuru Unit of the Wildlife Department, was badly damaged, following an elephant attack on Saturday in Bundala.
Wildlife Department officials yesterday said that they had been informed by villagers, living in close proximity to the Maha Eliya Tank, that a herd of elephants were roaming in the vicinity and rushed there to drive the herd away.
When the officials moved into action, the elephants attacked the vehicle damaging it.
Later, the Police joined the operation and helped chase away the elephants.
http://www.island.lk/index.php?page_cat=article-details&page=article-details&code_title=34462
Jumbo attack results in death
W.C.B. Fernando Pattulam Group Corr
Two persons of Devala Junction, Mundalama were attacked by a wild elephant yesterday (11) resulting in the death of one person and the other being admitted to the hospital with serious injuries.
The two men were walking on the road to the bus stand when they were attacked by the elephant. C.E. Wijeratne (72) died in the attack while H.A. Seneviratne (65) sustained severe injuries and is currently warded at the Chilaw hospital.
Mundalama Police are investigating.
http://www.dailynews.lk/2011/09/12/news23.asp
Two persons of Devala Junction, Mundalama were attacked by a wild elephant yesterday (11) resulting in the death of one person and the other being admitted to the hospital with serious injuries.
The two men were walking on the road to the bus stand when they were attacked by the elephant. C.E. Wijeratne (72) died in the attack while H.A. Seneviratne (65) sustained severe injuries and is currently warded at the Chilaw hospital.
Mundalama Police are investigating.
http://www.dailynews.lk/2011/09/12/news23.asp
බොරු කකුලකින් ඇවිදින පින්නවල සාමාගේ කතාව
2011 සැප්තැම්බර් මස 11 11:48:26 | ලංකාදීප කර්තෘ මණ්ඩලය
කොර ගසමින් යන සාමා
දවස සිකුරාදාවකි. වේලාව සවස හතරයි තිහයි. පැය දෙක හමාරක පමණ කාලයක් මා ඔයේ කෙළිදෙළෙන් ගත කළ අලි රංචුව මඩ සහිත ඉවුරෙන් ගොඩ වී ගල් ඇතුරූ පාරට ගොඩවූයේ සිය නවාතැන් පොළ වෙත යන්නටය. මඟ දෙපසින්ම ඇත්තේ විවිධ සමරු තිළිණ සහිත වෙළෙඳසල් සහ බෝජුන් හල්ය. එවායේ රැඳී ඉන්නා දේශීය හා විදේශීය සංචාරකයෝ ඇස් අයාගෙන අර අලි රංචුව දෙස බලා සිටිති. ඔවුන්ගේ ඇස්වල සටහන්ව ඇත්තේ විමතියයි. මිනිත්තු කිහිපයක් ඇතුළත නික්ම ගිය අලි රැළ ඉනික්බිති පින්නවල අලි අනාථගාරය තුළට වැදෙනු ඇත්තේය. එහෙත් මේ පිරිස අතර සිටින එක් සතෙක් පිළිබඳ මතකය කොයි කාගේත් සිත් තුළ රැඳී පවතින්නේ කිසියම් අනුකම්පාවක්ද සමගය. ඒ සතා වූ කලී කෙනරකි. කවුරු කවුරුත් පොදුවේ වහරණ බසින් නම් ඇතින්නකි.
නමින් සාමා වූ මේ ඇතින්න උතුරු පළාතේ වනයක දී බිම් බෝම්බයකට අසු වී පයක් අහිමිකරගත් අබ්බගාතයෙකි. එහෙත් දැන් රැළේ අනෙකුත් අලින් සමග ඇවිද යන විට මේ ඇතින්නගෙන් කිසිදු වෙනසක් නොපෙනෙයි. ඇය සාමාන්ය ලෙස පියවර තබා යන නිසාය. එහෙත් වසර දහයකට පෙර පස් හැවිරිදි පැටියකුව සිටි මේ ඇතින්න අලි අනාථගාරයට ගෙන එද්දී ඇය සිටියේ ඇවිද යන්නට පවා නොහැකිවය. ළඟට දෙන කෑමක් කමින්, බොමින් රැළේ අනෙක් සාමාජිකයන්ගේ උදව් පදව් ද ලබා ගනිමින් ය. දහසය වසරකට පෙර මා මුලින්ම සාමා දුටු දා පශූ වෛද්ය චන්දන රාජපක්ෂගෙන් සාමාගේ සෞඛ්ය තත්ත්වය ගැන විමසුවෙමි. ඔහු කෙරෙන් පළවූයේ දුක්මුසු බැල්මකි.
”ටිකින් ටික වර්ධනය වෙන කොට සාමාගේ සිරුරේ බරත් වැඩිවෙනවා. එතකොට ඇගේ ශරීරයේ සමබරතාව බිඳෙන්න පුළුවන්. ඒ වගේම ඇය ඇවිද යන ඉරියව්ව වෙනස් වීම නිසා එය ඇගේ ශරීරයේ අභ්යන්තර අවයවවලටත් යම් බලපෑමක් කරන්න පුළුවනි. ඒ වගේම ඇයට බලපාන තවත් බරපතළම ප්රශ්නය වන්නේ ඇගේ ඉළ ඇට කූඩුව ඇගේ හදවතටත් පෙනහලූවලටත් කිසියම් තද වීමක් ඇති කිරීමයි. ඒත් ඒවට නම් අපට කරන්න කිසිම දෙයක් නෑ...”
කෙසේ වෙතත් ජාත්යන්තරයේ අවධානය මේ කුඩා සාමා වෙත යොමු වීම නිසා ඇයට උදව් කරන්නට පිරිස් ඉදිරිපත් වූහ.විකලාංග චිකිත්සකයෙක්, පශූ වෛද්යවරයකු සහ කායික චිකිත්සකයකු ද අලි ඇතුන් පුහුණුකරුවකු ද මේ පිරිසට අයත් වූ අතර ඔවුන් පැමිණියේ සාමාට කෘතී්රම පාදයක් සවිකරන්නටය. ඔවුන් කෘතී්රම පාදයක් සවිකළත් ඒ ව්යායාමය අසාර්ථක විය. ඔවුන ද නැවත නැවතත් උත්සාහ කළත් තුන් වතාවක්ම ඒ කටයුත්ත අසාර්ථක විය. හේතුව වූයේ සාමා මේ බොරු කකුළට අනුගත වීමට අපොහොසත් වීමය. අවසානයේ ඇගේ ගොව්වෝ සාමාව රැළෙන් ඉවත් කිරීමටත්, රැළ සමග ඇයට එකතුවීමටත් ඉඩ නොදෙන්නටත් එකඟ වූහ. ඒ අනුව ක්රමයෙන් බොරු කකුළට හුරු පුරුදු වන්නට මේ ඇතින්න සමත් වූවාය. එහෙත් එහි ප්රතිඵලයක් ලෙස වසර කිහිපයක් යනතුරුම මේ ඇතින්නට ඇගේ රැළට එකතුවන්නට නොහැකි වූවාය. රැළේ සාමාජිකයන් ඇය ප්රතික්ෂේප කළ බැවිනි.
(ෆ්රන්ට්ලයින් සඟරාව ඇසුරිනි)
නමින් සාමා වූ මේ ඇතින්න උතුරු පළාතේ වනයක දී බිම් බෝම්බයකට අසු වී පයක් අහිමිකරගත් අබ්බගාතයෙකි. එහෙත් දැන් රැළේ අනෙකුත් අලින් සමග ඇවිද යන විට මේ ඇතින්නගෙන් කිසිදු වෙනසක් නොපෙනෙයි. ඇය සාමාන්ය ලෙස පියවර තබා යන නිසාය. එහෙත් වසර දහයකට පෙර පස් හැවිරිදි පැටියකුව සිටි මේ ඇතින්න අලි අනාථගාරයට ගෙන එද්දී ඇය සිටියේ ඇවිද යන්නට පවා නොහැකිවය. ළඟට දෙන කෑමක් කමින්, බොමින් රැළේ අනෙක් සාමාජිකයන්ගේ උදව් පදව් ද ලබා ගනිමින් ය. දහසය වසරකට පෙර මා මුලින්ම සාමා දුටු දා පශූ වෛද්ය චන්දන රාජපක්ෂගෙන් සාමාගේ සෞඛ්ය තත්ත්වය ගැන විමසුවෙමි. ඔහු කෙරෙන් පළවූයේ දුක්මුසු බැල්මකි.
”ටිකින් ටික වර්ධනය වෙන කොට සාමාගේ සිරුරේ බරත් වැඩිවෙනවා. එතකොට ඇගේ ශරීරයේ සමබරතාව බිඳෙන්න පුළුවන්. ඒ වගේම ඇය ඇවිද යන ඉරියව්ව වෙනස් වීම නිසා එය ඇගේ ශරීරයේ අභ්යන්තර අවයවවලටත් යම් බලපෑමක් කරන්න පුළුවනි. ඒ වගේම ඇයට බලපාන තවත් බරපතළම ප්රශ්නය වන්නේ ඇගේ ඉළ ඇට කූඩුව ඇගේ හදවතටත් පෙනහලූවලටත් කිසියම් තද වීමක් ඇති කිරීමයි. ඒත් ඒවට නම් අපට කරන්න කිසිම දෙයක් නෑ...”
කෙසේ වෙතත් ජාත්යන්තරයේ අවධානය මේ කුඩා සාමා වෙත යොමු වීම නිසා ඇයට උදව් කරන්නට පිරිස් ඉදිරිපත් වූහ.විකලාංග චිකිත්සකයෙක්, පශූ වෛද්යවරයකු සහ කායික චිකිත්සකයකු ද අලි ඇතුන් පුහුණුකරුවකු ද මේ පිරිසට අයත් වූ අතර ඔවුන් පැමිණියේ සාමාට කෘතී්රම පාදයක් සවිකරන්නටය. ඔවුන් කෘතී්රම පාදයක් සවිකළත් ඒ ව්යායාමය අසාර්ථක විය. ඔවුන ද නැවත නැවතත් උත්සාහ කළත් තුන් වතාවක්ම ඒ කටයුත්ත අසාර්ථක විය. හේතුව වූයේ සාමා මේ බොරු කකුළට අනුගත වීමට අපොහොසත් වීමය. අවසානයේ ඇගේ ගොව්වෝ සාමාව රැළෙන් ඉවත් කිරීමටත්, රැළ සමග ඇයට එකතුවීමටත් ඉඩ නොදෙන්නටත් එකඟ වූහ. ඒ අනුව ක්රමයෙන් බොරු කකුළට හුරු පුරුදු වන්නට මේ ඇතින්න සමත් වූවාය. එහෙත් එහි ප්රතිඵලයක් ලෙස වසර කිහිපයක් යනතුරුම මේ ඇතින්නට ඇගේ රැළට එකතුවන්නට නොහැකි වූවාය. රැළේ සාමාජිකයන් ඇය ප්රතික්ෂේප කළ බැවිනි.
(ෆ්රන්ට්ලයින් සඟරාව ඇසුරිනි)
කොර ගසමින් යන සාමා
කොර ගසමින් යන සාමා
Subscribe to:
Comments (Atom)